Ishim në muajin gusht. Ditët jashtë dukeshin të nxehta, ndërsa aty brenda kondicioneri të bënte të shkëputeshe nga realiteti i jashtëm. Bota ishte aq e madhe, sa edhe e vogël. Për mua, nuk kishte më aspak rëndësi se ç’ndodhte atje jashtë, në botën e madhe të të tjerëve, atë natyralen. Bota ime ishte e gjitha aty, përreth dhe brenda meje. E veçuar, tërësisht e izoluar, megjithëse përfshihej tek e madhja. E kushtëzuar prej meje dhe e ndërtuar pothuajse aq artificicialisht, sa edhe freskia pranverore në dhomë. Aty shkriheshin ditët e mia.
E kisha bërë zakon të shkruaja mbrëmjeve deri vonë, ndërsa kohën nuk e ndieja më, ajo kishte javë që fluturonte. Doja të shfrytëzoja maksimalisht ndjesitë në këtë periudhë të jetës. Romane vërtet kisha shkruar me qindra,- ndoshta në të ardhmen do të shkruaja po aq,- por sigurisht nuk do kisha më rastin të përjetoja aq lumturisht të qenurit shtatzënë, të pasurit e një jete brenda jetës sime, brenda trupit tim. E pathënë ndoshta kurrë mjaftueshëm me fjalë, krahasuar me intensitetin me të cilin përjetoja, sidoqoftë përpiqesha të paraqisja sa më hollësisht atë që ndieja dhe mendoja. Nuk isha duke shkruar ndonjë libër, as që kisha ndër mend ta botoja. Lexues i atyre faqeve do të ishte vetëm fëmija im, ishin për të, atij i takonte të vendoste se çfarë do të bënte me to.
Duke punuar një mbrëmje vonë, vura re se kishte kaluar prej kohësh mesnata. Në kompjuter dallova të shfaqej shenja, e cila tregonte se kishte wireless. Menjëherë mendova të kërkoja për incidentin tim. Duhej të kishte ndodhur në muajin maj, kjo ishte e para e dhënë që kisha, ndaj dhe duhej të kërkoja përgjatë kësaj periudhe; e dyta, ishte një incident, një zjarr, shkakun e të cilit nuk e dija me saktësi. Nisa të hap faqe të tëra njëra pas tjetrës.
Ja tek ia dola: njëzet e dy maj. Titujt ishin tronditës: Era Tefi karbonizohet së bashku me bashkëshortin e saj, Aleksandër Tefin dhe vajzën katërvjeçare; Tragjedi pa skenar. Në një tjetër artikull: Flakët gllabërojnë një familje të tërë. Së bashku me familjarët edhe dhjetëra dorëshkrime të Era Tefit i përpijnë flakët.
Aty ishte fotoja ime. Po, isha unë ajo shkrimtarja, e cila ishte bërë e njohur: Era Tefi. Në faqen tjetër ishte fotoja me familjen. Ndjeva një sëmbim të beftë në kraharor, nuk mundja të mbushesha më me oksigjen. Burri në fotos, ishte Ai, të cilin dikur e kisha quajtur Dikushi dhe e kisha pandehur ëndërr. Megjithëse e kisha parë të mjegulluar, teksa dilte nga dhoma e spitalit, silueta e tij më kishte mbetur dhe do të vazhdonte të mbetej e vulosur brenda qenies sime. Ja pra, ai ishte po aq real, sa edhe unë. Nuk ishte ëndërr, as fantazi. Dhe unë që kisha menduar se mund të më ishte prishur ekuilibri mendor. Sa herë i kisha thënë vetes nën zë se po shihja të paqena. Sa shumë kisha vuajtur prej asaj që kisha quajtur sajesë, por ja që nuk paskësh qenë aspak e tillë. Menjëherë sikur u çlirova nga një peshë e tejrëndë.
Po ajo fytyrë engjëllore mes nesh? A ishte e mundur që ajo krijesë të mos jetonte më? E shihja dhe nuk mund ta kujtoja. As pas vëzhgimit të fotos. Sforcohesha të kujtoja diçka, por kishte vetëm boshllëk, boshllëk të paanë e të pafund. A mund të quhesha në ato çaste nënë apo përbindësh? A mundet një grua të harrojë se ka një fëmijë? Mos ishte kjo një metamorfozë, e cila kishte transformuar gjithçka të bukur e të mirë brenda meje në një gërmadhë? Nuk ishte e mundur jo. Unë kisha ndjenja njerëzore, unë e doja aq shumë fëmijën tim, megjithëse ende nuk kishte ardhur në jetë. Nuk kisha si të mos e doja edhe time bijë. Nëse diçka kishte ndodhur në jetët tona, diçka e tmerrshme, kjo me siguri nuk ishte as për fajin e as si pasojë e vullnetit tim.
Atëherë nisa të bëja lidhjen logjike të të gjitha të dhënave që kisha. Në artikull thuhej se unë kisha vdekur, por realisht isha gjallë. Për burrin në foto thuhej gjithashtu se ishte karbonizuar në incidentin e njëzet e dy majit, ndërkohë që unë e kisha parë për herë të fundit në qershor. Nëse për të tre thuhej se kishim gjetur vdekjen në atë incident dhe për dy prej nesh kjo nuk kishte ndodhur, pra ishte e pavërtetë. Atëherë, edhe vogëlushja jonë do të ishte gjallë. Ajo patjetër duhej të jetonte. Megjithëse nuk kujtoja asgjë për të, s’di se çfarë, ndoshta instinkti i nënës, i cili ishte i gjithëlulëzuar tek unë, më bënte të tërhiqesha aq shumë prej saj. Estrela quhej. Ndoshta ishte tepër absurde, por unë u përkula dhe e putha foton e asaj vogëlusheje. Vogëlushja ime! Ishte si të ndieja ngrohtësinë në fytyrën e saj. Pata përshtypjen se putha faqen e vërtetë dhe jo thjesht një foto. I jam rikthyer disa herë këtij çasti. Ndoshta kompjuteri ishte ngrohur nga orët e gjata të punës, ose ndoshta isha unë që isha ngrohur nga të menduarit veten me bashkëshortin dhe dy fëmijët e mi. A mund të ketë në botë një ngrohtësi më të madhe e më të natyrshme se kjo?
Artikulli kishte shumë të dhëna për të gjithë familjarët. Po ai, bashkëshorti im, Aleksandri, si shpjegohej që nuk kishte ardhur asnjëherë të më takonte? Po mallkimi im i tmerrshëm? Më kujtohej çdo natë, më shtrëngonte në fyt dhe nuk më linte të mbushesha me frymë. Kaq i fortë të kishte qenë? Me siguri, përderisa doli nga fundi i shpirtit. Po ai si e kishte kuptuar? Mos ishte njeriu, i cili dinte të dëgjonte zërin e shpirtit tim? Marrëzira, kjo nuk mund të ishte e vërtetë, madje-madje mistike. Më duket se kisha nisur të mendoja me tërë mend të paqena. Duhej të hiqja dorë sa më parë prej tyre. Ato kanë një forcë aq të madhe, sa ta marrosin plotësisht një njeri. Por ishte e vështirë të mos kthehesha sërish aty ku isha më parë. Sikur ai të ishte lexues kaq i mirë i shpirtit njerëzor, do kishte kuptuar me siguri nevojën aq të madhe që kisha për të. E mandej, për asnjë çast nuk do ishte shkëputur prej meje.
A më kishte dashur vërtet? A vazhdonte të më donte? Në mendje, rrufeshëm më erdhi një ide, e cila më sterrosi arsyen dhe logjikën e shëndoshë. Nëse në artikull thuhej se unë kisha vdekur, por nuk ishte e vërtetë, përse nuk ekzistonte një tjetër, ku të përgënjeshtrohej i pari? Por edhe shkrimin tim, reportazhi i botuar në atë revistën turistike, asgjëkundi nuk vendosën emër. Përse?
Me zë të lartë mendova: Mos vallë kanë një qëllim të fshehtë dhe duan të më varrosin të gjallë? A ishte vërtet kjo një vdekje për së gjalli? Po ç’ishte ky mort që nuk më shqitej qoftë edhe një herë të vetmia nga mendja? Një vend i bukur alpin në veri apo një apartament i këndshëm në qendër të Tiranës ngjasonin vetëm në një pikë: izolimin tim. Dukej se kisha të bëja me profesionistë. Çfarë kërkonin prej meje? Dhjetëra pyetje vërtiteshin tek unë, por për sa kohë zgjati kjo, as unë nuk e di. E kisha humbur sërish nocionin kohë, kjo ishte tipike imja.
Ende pa hapur sytë ndjeva një aromë të fortë alkooli, e cila kishte mbushur të gjithë dhomën. Me hapjen e tyre, verifikova se gjithçka në dhomë lëkundej si një njeri i alkoolizuar. Mos dhoma e kishte thithur aq shumë atë aromë, sa të qe dehur? Ishte mëngjes, rrezet e diellit hynin me forcë, deri në skutat periferike të dhomës, ndërsa dyshimet zinin rrënjë mitake cepave të mendjes sime.
Ajo ishte aty, pranë shtratit tim. Nuk kishte si të ndodhte ndryshe. Ishte mjekja ime, infermierja, kuzhinierja, udhërrëfyesja, asistentja, lexuesja e vetme, kritikja, shoqja e vetme, roja, truproja, sensi i masës dhe, së fundmi, edhe xhelatja personale. Sipas saj, në çastin e duhur do të mësoja gjithçka, as më parë dhe as më pas: Dakord, nën urdhrat tuaja shkëlqesi, por a do të vijë ndonjëherë çasti i duhur për të më prezantuar me veten? Mos po ju kërkoj shumë? S’di nga vij, as ku shkoj. Kush jam dhe kë kam ende në këtë jetë? Nëse një fëmijë e kam në bark dhe e di mirë këtë, ku do të ma shpini, kur të mos mundet të rrijë më aty? Ku e kam vajzën? A kujdeset ndonjë për të? A është mirë? A e ka marrë malli për mamanë e saj?
Sot unë jam një nënë-pemë, por premtoj se do të shndërrohem, do të kthehem në një mama të vërtetë për fëmijët e mi. Kjo është po aq e sigurt, sa edhe vdekja në jetën e gjithkujt.
Ajo u përkul mbi shtratin tim dhe më buzëqeshi. Dukej e sinqertë. A mund të ishte një mashtruese ajo apo ishte e mashtruar sikurse unë? Sidoqoftë, diçka ishte e sigurt: ajo as ishte e as mund të bëhej aleatja ime. Pra, nuk kishte asnjë aleancë të vendosur dhe asnjë shpresë se diçka e tillë mund të ndodhte ndonjëherë mes nesh. Nëse kisha pasur si objektiv parësor të ecurin përpara, ndoshta më parë duhej të shihja edhe supet, madje edhe pas shpine. Nuk duhej t’i besoja askujt, as asaj, sidomos asaj.
- Humbe ndjenjat dhe kjo zgjati për disa orë,- foli infermierja, por unë, brenda atyre çasteve, në të cilët ajo kujtonte se kisha humbur ndjenjat dhe i kisha gjetur ato. As më kujtohej, nëse e kisha fikur kompjuterin apo jo, as në e kisha vendosur mbi komodinën ku gjendej. Mbaja mend mjaft mirë se kur jetonim në vilëz, ajo ishte kujdesur aq shumë që ta hiqte nga kompjuteri, madje edhe nga dhoma, kabullin e internetit, qysh para se të futesha unë. I vetmi rast, në të cilin e kisha shfrytëzuar funksionin tij, ishte kur më tregoi për botimin e artikullit.
Ia kisha hedhur censurës, të paktën për një herë të vetme. Kisha thyer rregullat dhe rrjedhimisht, si gjithkush që mund të bëjë diçka të tillë isha ndjerë mjaft mirë.
A e kishte kuptuar ajo? Pak rëndësi kishte për mua. Më interesonte çka dija, por kisha nevojë për më tepër. Nëse do isha me fat, ndonjë natë tjetër mund të shfaqej sërish wireless në kompjuter, por duhej të mos e përjetoja më aq fort. Fëmijës nuk i bënin aspak mirë emocione të tilla.
- Duhet të shmangësh çfarëdolloj mendimi apo shqetësimi që mund të dëmtojë fëmijën dhe kjo duhet të jetë absolute, dëgjove, absolute,- tha infermierja, duke marrë sërish atë pamjen e kapitenes, të cilën gabimisht kujtoja se e kishte braktisur. Ishte si të ma përplaste në fytyrë se isha një nënë e keqe. Kjo ishte e padurueshme. Por unë nuk isha vetëm nëna e djalit të vogël, isha edhe e vajzës, të cilën një Zot e dinte se ku ishte dhe me kë. Pyesja veten, nëse kishte kuptuar gjësend për ato që kisha mësuar. Ajo nuk bashkëpunonte aspak në këtë pikë. Nga pamja e saj nuk mund të kuptoja asgjë, sillej mjaft normalisht, megjithatë më kishte folur për emocionet e forta të përjetuara, të cilat mund të ishin fatale. Vazhdonte të kujdesej për mua. Më mati presionin e gjakut, pulsin, temperaturën.
- Më në fund parametrat i janë kthyer normalitetit. Tani duhet të hash diçka e mandej të çlodhesh sërish. Po shkoj të të përgatis mëngjesin,- tha dhe doli nga dhoma. Pa më lënë kohë as të mendoja a të bluaja diçka në mendje, ishte kthyer me tabakanë e zakonshme në duar. Ose ajo ishte treguar më e shkathët se herët e tjera, ose truri im punonte me ritme shumë më të ngadalta. Për të mirën e të dyjave na leverdiste të pranonim si të vërtetë alternativën e parë.
Nuk lëvizte nga karrigia, qëndronte e mbështetur plotësisht në shpinoren e saj, aq sa më dukej se ishte bërë njësh me të. Kujdesej për mua si një dallëndyshe për zogjtë e saj të vegjël. Ajo as kuptonte se po më merrte frymën me atë kujdesin e saj të tepruar. Më bënte të ndihesha njeriu më i paaftë në botë.
Po më vrisnin dyshimet, çfarë do të bënin me mua? Po ai, lexuesi im ideal, ç’plane kishte bërë për të ardhmen time? Nuk besoja më as te mirëdashja, as te humanizmi i tij. Do të besoja vetëm në fakte. Më mundonin shumë pyetje dhe më duheshin urgjentisht përgjigje. Ajo e kuptoi. Ndezi laptopin dhe ma vuri mbi krevat. Menjëherë dallova disa të gërvishtura në të. Gjendeshin në pjesën anësore të tastierës dhe të monitorit, në të djathtë. Fare të lehta, por qartësisht të dallueshme për syrin tim. Miku im më i mirë do të më binte menjëherë në sy edhe me ndryshimin më mikroskopik.
Mos ai kishte rënë nga shtrati poshtë në dysheme? Ishte fat që nuk ishte dëmtuar më tepër. Çuditërisht, seç kisha krijuar sërish një lidhje shpirtërore me të, ashtu siç kishte ndodhur më parë me kompjuterin tjetër në vilëz. E pra, nuk besoja se përgjithësisht isha aq e ndjeshme ndaj gjithçkaje, megjithatë, nuk ishte ndonjë argument që ia vlente të ndalesha më tepër. Kisha nisur të kuptoja si rrodhën ngjarjet një natë më parë. Isha duke i rindërtuar në mendje: Fillimisht kisha humbur ndjenjat, kompjuteri kishte rënë përtokë, zhurma e tij e kishte sjellë atë pranë meje. Nga ai çast, ajo kishte bërë gjithçka për shëndetin tim. E dija se duhej t’i isha mirënjohëse për gjithçka kishte bërë për mua, pavarësisht dyshimeve, të cilat më turbullonin, ajo mbetej ndihma ime e shpejtë, engjëlli im mbrojtës. Kjo s’do të thoshte se duhej të isha e verbër karshi saj. Këtë nuk e meritonte askush.
- Çfarë të shqetëson kaq shumë, a mund të ma thuash? Ndoshta unë mund të bëj diçka për të të ndihmuar,- foli ajo, ndërsa unë po nguroja për t’i kthyer përgjigje. Ajo po priste me stoicizëm. Nisa të shkruaja ngadalë dhe me përtesë. Në të vërtetë, ndihesha ca e lodhur. Por më mungonte edhe dëshira më e vogël për të komunikuar. - Të falënderoj me zemër për gjithçka ke bërë për mua. Por ajo që më shqetëson është gjendja ime, për ndryshimin e së cilës nuk mundesh as ti të bësh diçka,- i thashë, por në ato çaste më dukej se po merresha në pyetje, po trajtohesha si e dyshuar në ndonjë krim.
Diçka duhej bërë për ta shmangur atë situatë, të ndryshoja rrjedhën e vendosur prej saj. Ajo më shihte ngultas në sy. As që kisha forcë të duroja rrëmimin e saj! Por, mund ta shfrytëzoja disi atë çast.
- Dua të di më tepër, madje gjithçka, për gjendjen time të tanishëm, por edhe të mëparshmen, kjo do të më bënte të ndihesha më në fund e qetë,- i shkrova si përgjigje, ndërsa më digjte përbrenda ajo që kisha mësuar një natë më parë. Sa do kisha dashur t’ia përplasja në fytyrë çka dija, por do ishte një lëvizje tërësisht e gabuar. Ende nuk ishte çasti i duhur.
- Ndoshta ndihesh keq, ngaqë di më tepër nga sa duhet dhe jo më pak. Kjo nuk është kohë për të mësuar, por për t’u qetësuar,- tha ajo, ndërsa unë kuptova se ishte në dijeni ose, të paktën, dyshonte tek ajo që unë kisha mësuar. Nuk do ta lejoja të konfirmonte dyshimet e saj.
- Sipas teje, ajo kohë nuk do vijë kurrë,- i thashë, duke nxjerrë të paktën një pjesë të dufit të mbledhur prej kohësh, por për çudinë time, nuk më bëri të ndihesha aspak më mirë,- dhe unë do mbetem po këtu, e zbrazur nga gjithçka.
- Sa më shumë të kujdesesh për shëndetin tënd dhe të fëmijës, të jesh e sigurt se e ke sjellë shumë pranë atë kohë, më pranë nga se mendon,- tha ajo, dhe në të vërtetë ia arriti qëllimit. Ia doli të më tundonte me efektin e fjalëve të saj. Nëse një nëne, sidomos një nëne shtatzënë i përmend fëmijën e saj si një karrem për të kapur qëllimin, për të realizuar diçka, suksesi do të jetë i sigurt.
- Pranoj të përmirësohem me çfarëdolloj kushti. Nëse mundesh, do jem gati të nisim fizioterapinë,- i thashë, duke pasur parasysh, se ajo më kishte folur më parë për këtë. Atëherë përfytyrova veten sërish duke ecur. Do të isha patjetër në këmbë për fëmijët e mi. Ata më shumë se gjithkush tjetër e meritonin këtë.
Nga ai çast, tashmë ajo u kthye edhe në fizioterapisten time. Ia filluam me këmbët. Nisi me disa lëvizje të ngadalta dhe ritmike të tyre. Më pas i masazhoi. Kaloi disa herë nga njëri proces në tjetrin. I bëja shenjë të ndalej, por ajo vijonte e palodhur, derisa erdhi koha për të ngrënë mëngjesin. Ndërkohë që ajo sillte ushqimin, ndieja sikur më ishin zmadhuar mushkëritë dhe kërkonin më tepër oksigjen. Kjo më bënte të ndihesha mirë, ndoshta edhe ngaqë kisha nisur thuajse menjëherë të ushqeja shpresa të shumta.
Kur më mbante në këmbë dhe përpiqesha sa të mundja të drejtohesha, kisha përshtypjen që trupi im nuk ishte më i veçuar. Kjo më bëri të besoja plotësisht se koha që do të ecja nuk do të ishte shumë e largët.
Tashmë barnat dhe injeksionet që merrja, ma kishin larguar atë ndjesinë e mëparshme sfiliste. Pas ngrënies së mëngjesit, nisa të imagjinoja çastin, kur mund të ndieja të gjithë trupin. Bebja ime do të fillonte shumë shpejt të lëvizte brenda meje dhe doja të shijoja çdo çast me të, çdo çast për të. Edhe vetë duhej të bëja diçka, po çfarë? Mund të masazhoja pjesën abdominale, kështu edhe bebushi do të ndihej i përkëdhelur dhe i llastuar. Ndoshta në këtë mënyrë mund të merrte të paktën një pjesëz nga dashuria e madhe që kisha për të.
Në atë kohë preka shenjën e një operacioni, e cila ndodhej në fund të pjesës abdominale. Si nuk më kishte shkuar ndër mend më parë, se kjo ishte një prerje cezariane? Lidhjen e bëja nga sa kisha dëgjuar mjekun, por edhe nga artikujt e lexuar. Estrela. Të kisha qenë aq e verbër më parë sa të mos shihja diçka të tillë? Lumturia e shtatzënisë më kishte bërë ta harroja këtë detaj. Si nuk më kishte shkuar më parë ndër mend? Unë e kisha dëgjuar mjaft qartë mjekun kur e kishte vënë në dukje një detaj të tillë. Duhej të isha më e kujdesshme ndaj çdo detaji. Absurde ishte që për një kohë aq të gjatë, nuk kisha ditur as emrin tim. Duhej ta mësoja përmes titujve në gazeta. Po si nuk isha bërë një herë të vetme kureshtare për këtë? Duke analizuar të dhënat që kisha dhe s’kisha, mendova për fletën e EKG-së. Ajo duhej të ishte mbi komodinë, së bashku me emrin. Në rastin më të parë që do të komunikoja me infermieren, sigurisht me anë të të shkruarit,- sepse me shenja nuk mund t’ia thosha dot,- do t’ia kërkoja patjetër. Por ajo dukej sikur i kishte lexuar mendimet e mia. Ishte përherë një hap para meje. Kjo nuk më pëlqente, do të thoshte se unë isha të paktën një hap pas.
Më solli atë fletë të cilën prisja, duke më thënë se fëmija ishte i vogël,- pra nën peshë,- por me të gjithë parametrat normalë. Mora fletën në duar dhe për disa minuta u emocionova aq shumë, sa dukesha e hipnotizuar. Ishte si të mbaja në duar fëmijën tim dhe jo një copëz letër. Më pas, kur emocionet e mëdha u fashitën, munda të shoh në të detajet. Në fund të fletës nuk ishte emri im. Atëherë mendova: Udhëtuam natën, kryem të gjitha vizitat dhe analizat vetëm me një mjek, të shoqëruar nga një infermiere e vetme; në fletë ishte një emër tjetër, jo imi. Cili do të ishte përfundimi logjik, në të cilin do të arrinte çdokush?
Kur ajo hyri më pas në dhomë, i tregova fletën dhe vura gishtin mbi emrin, i cili ndodhej në pjesën e poshtme të saj. Ajo e kishte të gatshme përgjigjen. Në fund të fundit, nuk duhej të habitesha aspak. Kjo ishte fusha e saj. Asnjëherë të vetme nuk kisha mundur ta zija gafil.
- Po, Jetmira Gjoni, është emri im. Kur caktova vizitën, dhashë emrin tim. Rëndësi ka fëmija dhe jo emri në fund të fletës apo jo?- tha ajo, duke dashur sërish të ndikonte tek unë duke përmendur fëmijën. Një strategji, të cilën kishte nisur dhe do të vijonte ta përdorte edhe më tej, por që nga ai çast i kishte dalë boja krejt. Unë nuk kisha ndër mend të bindesha verbërisht, por as të rebelohesha. Kuptoja mirë se isha në dorën e saj. Duhej të bëja gjithçka që të dilja nga ajo situatë. E para që duhej të siguroja, ishte mosmbyllja. Kisha nevojë për të menduar shumë më gjatë e më thellë. Mendimet e rrafshëta as më kishin sjellë e as do të më sillnin ndonjëherë dobi.
E pamundur të jetosh brenda një qerthulli e të mos ndihesh pa rrugëdalje. Duhej patjetër të mendoja, këtë e bëja më së miri kur shkruaja, por nuk doja që dikush të lexonte. Atëherë mendova, se ajo herë pas here,- për të mos thënë përherë,- do të vinte për të kontrolluar progresin tim në të shkruar, ndaj vendosa të shkruaj në dy variante. Njëri do të ishte varianti publik, ndërsa tjetri ai privat. Për këtë të fundit mendova të përdor një kod dhe do të ishte i paprekshëm nga censura. Por duhej të ecja paralelisht me të dy, që të mos ngjallja ndonjë dyshim. Gjithashtu mendova se duhej të shtoja kohën e punës, por edhe rendimentin e saj. E ndieja të nevojshme të botoja, ndaj vendosa befasisht të shkruaja një tregim. Ia nisa punës me urgjencë, thuajse nga ai varej jeta ime.
Pas tri orësh pune të vërtetë, tregimi kishte mbaruar dhe kishte nevojë vetëm për redaktim, apo lustër. Kur infermierja hyri në dhomë për të më sjellë drekën, isha duke redaktuar.
- Kam nevojë të botoj diçka, Jetmira,- iu drejtova. Ishte hera e parë që përdorja emrin e saj, por edhe pas kësaj, do ta përdorja shumë rrallë. Isha mësuar ta quaja infermierja ime ose thjesht ajo, sepse nuk mund të ngatërrohej me askënd. Për mua, ishte e vetmja që shihja e njihja, ndoshta kjo ishte edhe arsyeja që as e kisha pyetur si quhej, por as ajo nuk ma kishte bërë të ditur.
- Më parë dreka e më pas botimi,- tha ajo dhe unë kuptova se tani për tani ishte e vetmja alternativë. Kisha kohë që haja vetë dhe ajo nuk më ushqente më si fëmijë, por kyçet e duarve më ishin lodhur aq shumë, sa luga dridhej në dorën time duke tringëllirë ritmikisht pas porcelanit të pjatës. Dukej sheshazi se kisha abuzuar me to për orë me radhë. Ajo s’mund të mos e vinte re, por nuk më qortoi siç e prisja, hoqi mënjanë tabakanë me drekën dhe u bëri një masazh të mirë duarve të mia, duke u përqendruar kryesisht te kyçet. Me plot të drejtë mund ta quaja çudibërës.
Me duart e çlodhura munda të haja shpejt, sepse po prisja me padurim të komunikoja me të. Ajo lexoi tregimin përgjatë asaj kohe. Asnjë koment apo pyetje nuk bëri gjatë leximit. Ndërsa unë prisja përgjigje për atë që më shqetësonte më shumë: A ia vlente ky shkrim për t’u botuar?
- Ky tregim nuk mund të botohet në asnjë mënyrë. Do të ndërmerrnim një rrezik tejet të madh. Botimi i tij mund të rezultojë fatal,- tha ajo, ndërsa unë mbeta pa mendime. A ishim duke folur e menduar për të njëjtin tregim? Ishte thjesht një histori dashurie, madje një episod i saj mes dy të dashuruarve, të cilët për çudinë e të gjithëve dhe kundrejt të gjithëve, arrinin ta mbronin dashurinë. Fjalët e saj më lanë gojëhapur. Asnjë element i tij s’ishte fatal, niveli artistik më dukej i kënaqshëm. Përse ta quante të tillë? Asgjë nuk ishte e shtirur pas luftës së asaj vajze për të mbrojtur dashurinë me çfarëdolloj çmimi. Në të fshiheshin të gjitha pikëpamjet e mia për të mbrojtur me cilindo çmim familjen dhe dashurinë time. Ajo shërbente si zëdhënësja e përkryer e luftës së shpirtit tim. Mos ndoshta ngjante me ato historitë e rëndomta që hasen shpesh në telenovela? Të paktën, unë nuk e besoja diçka të tillë. Nuk kishte asgjë të rëndomtë brenda atij tregimi.
- Mund të përdorim çfarëdolloj pseudonimi, por kushdo që do ta lexonte dhe që më parë ka lexuar të paktën një libër tëndin, do ta kuptonte se autorja je ti, pikërisht këtu do qëndronte fataliteti,- tha ajo, ndërsa unë mendova, se ky ishte absurditeti më i madh që kisha dëgjuar ndonjëherë.- Për sa kohë askush nuk di asgjë për ty, nuk do të botojmë, por ti vijo të shkruash, të lexoj shkrimet e tua për mua është një kënaqësi e veçantë. Kjo situatë nuk do të zgjasë edhe për shumë kohë, atëherë ne do mund ta botojmë. Mos harro, kjo është vetëm një masë për sigurinë tënde, nuk ka asgjë për të të frikësuar,- foli ajo.
Unë s’ kënaqesha me një lexuese të vetme. Nëse askush nuk mund të komunikonte me mua,- pasi ishte e pamundur,- atëherë duhet të isha unë ajo, e cila përpiqej të komunikonte me ta dhe këtë e arrija më së miri me anë të veprës sime. Vetëm kështu jetoja plotësisht. Nuk e di sa të nevojshëm e kanë shkrimtarët e tjerë komunikimin me lexuesin, por për mua ishte dhe është jetik.
Nuk më dukej më i frikshëm numri i madh i romaneve të botuara, por më e ankthshme ishte nevoja për të botuar. Kisha të njëjtën domosdoshmëri për të, si frymëmarrja për oksigjen. Përgjigjja e saj vrau sedrën time, për të cilën isha kujdesur me aq mund ta shpija në gjendje që ndodhej.
Në realitet kisha humbur busullën e orientimit normal, ndaj nuk mund të thosha asgjë në lidhje me të, por sipas infermieres sime, Jetmirës, shkrimet e mia do të njiheshin nga lexuesi, megjithëse dinin për vdekjen time. Sipas saj, shkruaja njësoj si edhe më parë. Ishte krejt e pabesueshme të mendoje, se edhe pse kisha humbur kujtesën, absolutisht asgjë nuk kishte ndryshuar në stilin tim të të shkruarit. Sikur të shkruarit të ishte për mua një sëmundje gjenetike, të cilën kisha arritur ta mbartja me vete. Sëmundje nga e cila, për fatin tim të mirë a të keq, nuk do shërohesha kurrë.
Pra, megjithëse pa kujtime, unë mendoja në po atë mënyrë, përjetoja në po atë mënyrë. A ishte absurde apo përjetim i përsëritur fakti që unë u dashurova me të njëjtin njeri, me të cilin isha e martuar? Ende pa e parë, ndieja praninë e tij, nevojën për të, domosdoshmërinë për një përjetim të ndërsjellë. Po përse e mallkova atë njeri me gjithë shpirt? Nëse do ishte në karakterin tim të mallkoja, do ta kisha bërë patjetër në çastet që isha ndierë e marrë peng, e burgosur, e privuar nga kontaktet me botën e madhe. Isha bërë sërish pre e dilemave vrastare. Isha kthyer në një tabelë qitjeje për to.
Atëherë nuk arrija ta shpjegoja përse, por ai krijonte një fushë të tillë përreth meje, e cila më bënte ta ndiqja pas ngado. Po ta mendoja, ishte Aleksandri që ishte larguar prej meje, duke shkatërruar atë fushë, që më bënte të varur prej tij. Kishte pasur një ndikim hipnotizues tek unë. Me të pranë, askurrë nuk do ta kuptoja, ku përfundonte ai e ku nisja unë. Ndihesha e pushtuar nga ndikimi i tij dhe kjo më bënte tejet të varur, të plogët, pa iniciativë. Në këto kushte isha lehtësisht dhe tërësisht e manovrueshme prej tij. E megjithatë, kishte hequr dorë prej meje, duke më lënë të lirë. A mund ta shpjegonte dashuria gjithë këtë? Por edhe sikur, askush nuk do t’i pranonte si të mirëqena teoritë dhe arsyet e saj.
Sa herë sjell ndër mend ato episode, përjetoj po atë freski dehëse dhe ftohtësi të tejtshme. Tundohem dhe tmerrohem njëkohësisht. Diçka nuk kishte ndryshuar: dëshira për të jetuar dhe ecur përpara. Më dhembte në shpirt tek shihja pas dhe kujtoja ato grima çastesh, në të cilat ai kishte qenë pranë meje. Edhe pse me shpirtin tërësisht të copëtuar, sërish plotësisht e vendosur për të ecur përpara, sipas motos sime: Përpara, vetëm përpara.
Në mbrëmje punova sërish, përfundova deri në detaje tregimin tim. Ajo mbeti e mrekulluar,- ose të paktën kështu u shpreh,- tha se do njihte mënyrën se si përshkruaja shpirtin njerëzor dhe mes mijëra tregimeve të autorëve të tjerë. Më dha forcë në atë mënyrën e vet. Sikur të mos ishte ajo që më kishte dekurajuar më parë! Më pas nisi masazhin e fundit të asaj dite, i cili duhej të ishte gjumëndjellës. Por ja që gjumi nuk bënte pjesë aspak në planet e mia. Për më tepër, çastet e shkurtra, kur trupi im qëndronte vertikalisht,- të paktën nga mesi e lart,- më bënin të ndihesha mirë jo vetëm fizikisht. Edhe truri sikur ndiente lehtësim. Më dukej se ai mund të ishte më produktiv. Punova deri vonë, me shpresën se do kishte wireless, por nuk ndodhi. Megjithatë, eca shumë në të dyja variantet e shkrimit të jetës sime,- për aq sa munda të kujtoja. Në njërin variant, publikun, ishte ç’ka mendoja me zë, varianti i dytë, personali, përmbante më tepër mendimet nën zë. Në çdo karakter të jetëshkrimit të dytë dallohej qartazi në një lexim të distancuar,- prej disa ditësh apo javësh,- dëshira e madhe për të njohur thellë vetveten. Nëse secila do të kishte një titull, njëri prej tyre do të ishte: Në kërkim të vetvetes, ndërsa për variantin e parë nuk isha ende e sigurt, ndoshta: Në kërkim të botës apo: Në kërkim të lexuesit të munguar.
Kujtoja, se ajo që më dha më tepër forcë, kur gjendja ime fizike ishte shumë më e mjerueshme, ishte të menduarit pozitivisht. Kisha një domosdoshmëri për të ushtruar gjithë pozitivitetin e mundshëm. Nuk isha pa lexues. Kisha një lexuese nga më të zellshmet dhe nga më besniket, madje mund ta quaja edhe kritike letrare. Pa ditur se çfarë kishte studiuar ajo veç mjekësisë, por me dijet e paraqitura në çdo fushë ngjasonte më tepër me një erudite, sesa me një mjeke,- pavarësisht se ishte modeste në çfarëdolloj drejtimi.
Ishte aq e re dhe me aq shumë njohuri. Si kishte pranuar atëherë të kujdesej për mua, duke ditur se nuk do të kishte kohë të studionte apo të punonte diku tjetër përgjatë asaj periudhe? Apo mos isha një kavie për të, mbi të cilën kryente studime dhe eksperimente? E kisha parë sesi më vëzhgonte, në çdo lëvizje, në çdo mendim. A s’e kisha parë sa herë hapja sytë pas një humbjeje ndjenjash pranë shtratit tim duke më mbërthyer sytë? A nuk më kishte dendur përherë me medikamente, të cilat një zot e dinte se ç’ishin e nga vinin? Atëherë duhej të përdorja takt, shumë madje, për të mësuar çfarë kishte studiuar dhe a kishte ambicie për të vijuar më tej. Gjithashtu duhet të dija, a ishte ajo që gatuante, lante, hekuroste, megjithëse unë s’kisha parë asnjëherë askënd, as në vilëz më parë dhe as tani në apartament. I vetmi njeri, të cilin kisha parë veç saj ishte ai, shoferi i çuditshëm, pa llogaritur mjekun. Më parë, kur jetonim në vilëz, na vizitoi një herë të vetme një grup mjekësh.
Nëse ishte duke bërë ndonjë studim mbi mua, me siguri nuk do t’i mjaftonte koha për të bërë gjithçka vetë. Atëherë, dikush tjetër duhej të hynte në shtëpi nga ndonjë derë tjetër, pasi hyrjen kryesore e mbaja nën vëzhgim thuajse njëzet e katër orë. Kishte edhe një tjetër element, të cilin kurrë nuk e kisha menduar me zë të lartë dhe e kisha degdisur me mijra herë në bodrumin e mendimeve të padenja. Unë nuk ndihesha plotësisht normale. Diçka nuk shkonte në mendjen time dhe nuk ishte diçka joserioze. Madje çuditesha sesi mjekët nuk e kishin nuhatur ende. Po ku e dija unë këtë? Se mos ata kishin folur ndonjëherë seriozisht,- madje as joseriozisht,- me mua! Përse të mos shihja sërish pozitiven e gjithçkaje? Truri jonormal është shumë më i vështirë për t’u mbikëqyrur në dallim nga të tjerët, normalët, madje më pjellor në ide. Mund të arrija të nxirrja më tepër dobi në të tilla kushte.
Nuk isha e sigurt në do mundja të arrija diçka. Përvoja më tregonte se Jetmira ishte përherë një hap përpara. Ajo më njihte, ndërsa unë jo. Kishte lexuar të gjitha botimet e mia dhe mund të ligjëronte për probleme të përgjithshme apo të veçanta lidhur me to. Ajo kishte hartën e plotë të shpirtit,- nga leximi i shkrimeve,- dhe të trupit tim,- nga rezultatet e ekzaminimeve. Nëse kishte aq shumë informacion mbi mua, Të njihte tashmë mënyrën sesi unë mendoja, ndieja, arsyetoja, nevojën e madhe për të shkruar e botuar.
Patjetër që njihte edhe anët e veçanta të karakterit tim: nevojën e madhe për të pasur dikë pranë, domosdoshmërinë për t’i besuar dikujt me gjithë shpirt e madje për t’u kapur fort pas tij, që ta përballoja më lehtë rrjedhën e pamëshirshme të jetës. E pra, nuk ishte vetëm një hap para, por disa. Mend harrova, ishte edhe vëzhgimi me kamera në vilëz. Ja pra, kavia eksperimentale ishte lehtësisht e vëzhgueshme, e studiueshme dhe si rrjedhojë, tejet e parashikueshme. Duhet të bëja diçka, duhej të dilja nga kornizat, të cilat më kishin vendosur. Duhej t’u tregoja se ata nuk kishin të drejtë për gjithçka. Ata, sepse e vetme ajo nuk mund as ta ndërmerrte dhe as ta zbatonte një nismë të tillë. Duhej patjetër të kisha një strategji timen.
No comments:
Post a Comment