Një ditë e pashë me sy të përlotur. U ndjeva thellësisht keq për të. Herë pas here kisha pasur ndjenja të ndryshme kundrejt saj, përshtypje nga më të larmishmet, por për shumë prej tyre as që isha krenare. Jeta nuk ishte përpjekur asnjëherë të përmirësonte imazhin e saj në sytë e mi. Koha më kishte treguar, se ajo asnjëherë s’kishte vepruar pa një arsye dhe nuk kishte pasur asnjëherë ndonjëherë qëllim jo të mirë. Ndihesha e tradhtuar nga instinkti, shqisa ime e gjashtë, por me sa duket, jo gjithmonë funksiononte, të paktën në lidhje me të. Përse? Ndoshta ngase mendoja tepër, kërkoja dikë, kundrejt të cilit të shkarkoja ndjesitë e mia të fajit dhe ajo ishte idealja për këtë, për të vetmen arsye se ishte pranë meje.
- Përse je përlotur? Nuk je mirë?
- Asgjë, s’është asgjë. Diçka më ka hyrë në sy.
- Je një gënjeshtare tejet e keqe, të tradhton fytyra.
- Po ja... kam fjetur keq mbrëmë, thuajse s’kam vënë gjumë në sy.
- Kjo është e dukshme, je tejet e lodhur. Mund të shkosh të pushosh, unë do t’ia dal mbanë vetë, mos u bëj merak, do të jem mirë.
- Është më mirë, nëse merrem me diçka. Më bën të mos mendoj shumë.
- Ç’është ky mendim që të lëndon kaq shumë, shporre dhe përpiqu të jesh e qetë!
- Nuk mundem ta flak tutje, është i shenjtë për mua.
- Atëherë duhet të mësohesh të jetosh me të, këtë je duke thënë?
- S’është nevoja të mësohem, ka qenë përherë i pranishëm në jetën time.
- Me sa kuptova, nuk ka të bëjë me ndonjë djalë apo po gabohem dhe ti je duke aktruar sërish, po aq përsosmërish sa unë jam gati ta besoj.
- Jo, jo, aspak. Në një ditë si kjo kurrë nuk do guxoja të bëja një lojë të tillë. Sot është përvjetori i vdekjes së nënës sime.
- Përvjetori i nënës the? Nuk e dija që kishte vdekur. Më vjen keq, pavarësisht nga mosha që ka fëmija - quhet i tillë nga prindi për sa kohë ai të jetë gjallë - ka nevojë përherë për nënën, për të ajo është njeriu më i dashur, por edhe e pazëvendësueshme.
- Ajo ka njëzet e pesë vjet që ka vdekur dhe më e keqja është se jam rritur pa kujtimet e saj. Në kohën kur ndodhi kjo fatkeqësi, kujtesa afatgjatë duhej të ishte plotësisht e zhvilluar, por ja që nuk kam asnjë kujtim. As fjalët, as fytyrën, as përkëdheljet. Do të më mjaftonte të mund të kujtoja një përkëdheli të vetme, sado të vogël, do ta sillja ndër mend sa herë të flija, do të më dukej sikur ishte aty, por ja që nuk munda asnjëherë.
Çdo mbrëmje, para se të flija, krijoja me mend imazhin e saj. Asnjëherë s’më shfaqej me tipare të qarta. Rreth saj kishte përherë mjegull. Mbi kokë një aureolë, si mbi kokat e shenjtëve. Vetëm këto përfytyrime më përkundnin dhe më shpinin në krahët e gjumit. E pra, nuk vinin ëndrrat tek unë, por isha unë që i krijoja për t’u lumturuar mes tyre.
Im atë nuk u martua më. Më fliste për të, për gjithçka të sajën, ndoshta edhe duke e idealizuar në çdo drejtim. Gjithçka e bënte që të mos vuaja, përpiqej të më bënte të lumtur. S’u martua, megjithëse ishte i ri. Hoqi dorë nga jeta e tij, për mua. Është sfilitur për njëzet e pesë vjet, duke qenë edhe nënë edhe baba; kjo është krenaria e tij më e madhe. Për të, unë nuk jam vetëm vajza, por edhe produkt i punës së tij.
- Çdo fëmijë është produkt i punës së prindërve të tij.
- Po, por jo të gjithë reklamohen si mallra në vitrinë nga prindërit e tyre. Sa shumë e kam vuajtur këtë! Donte dhe këmbëngulte të isha e përsosur dhe më e keqja ishte se donte që ta demonstroja këtë rast e pa rast përballë të tjerëve. Demonstrimet e mia iu ngjanin pirueteve në balet, por herë- herë i uroja vetes të bija dhe të thyeja qafën, kështu do të çlirohesha nga përsosmëria. Siç ëndërroja mamanë çdo natë, më ndodhte të kisha ndonjëherë përfytyrime të tmerrshme, mbi rrëmbimin apo zhdukjen time; do të ishte çlirim.
- Kjo ndoshta do ta kishte vrarë tët atë, ashtu siç po më vret mua mungesa e sime bije. Nuk do t’ia uroja askujt këtë, është e tepërt për cilindo prind.
- Po, sigurisht, isha veçse një fëmijë dhe ndërkohë që moshatarët e mi lodheshin nga mospërfillja dhe shuplakat e prindërve, unë lodhesha nga përkujdesjet apo përkëdheljet e tepërta. Vitet kalonin, po lija pas fëmijërinë, për ta kuptuar shumë më vonë, se në të vërtetë nuk e kisha pasur plotësisht. Ana më pozitive në këtë mes, është se s’mund të humbasësh asgjë që nuk e ke.
Sot ndihem mjaft krenare për këtë që jam, për njeriun që brumosi im atë tek unë, por ndoshta ai harroi se atëherë isha vetëm fëmijë. Komunikimi mes nesh ishte si mes të rriturish dhe shumëkush na kishte zili. Vetëm të tillë ndjenjë mund të ushqesh ndaj diçkaje që s’e ke. Sot nuk do reshtja kurrë së falënderuari tim atë për ç’ka bërë për mua, por ajo që më rëndon më tepër, pikërisht këtu në kraharor, është ta shihja atë vetëm, duke bërë jetën e një murgu e madje të një asketi. Sa herë dikush e pyeste se përse nuk ishte martuar sërish, përgjigjej se s’do t’ia lejonte vetes të më bënte të jetoja me njerkë, që më pas, me kalimin e kohës mund të transformohej në një shtrigë, si në çdo përrallë. Për të, do të vazhdoja të isha princesha. Jam trajtuar vërtet si e tillë, por nuk kam qenë asnjëherë plotësisht e lumtur dhe nuk mund të jem për aq kohë sa s’do të jem e qetë. A mund të isha, a mund të jem e lumtur? Lumturia do të ngrihej mbi privimet, sakrificat, dhimbjen dhe vetminë e gjatë të tim eti. E nëse njerka do të ishte ca shtrigë,- ashtu siç janë të gjitha njerkat në përralla,- do të isha e lumtur ta urreja, do ishte shumë më pak e rëndë se të urreja veten. Çdo ditë. Isha fajtore për jetën e palumtur të tim eti. Femra e vetme ndaj së cilës e kam parë me të vërtetë të kishte interes, ishit ju. Edhe më parë kam treguar se jam rritur me romanet tuaja, se si idhulli i tij u bë edhe imi. Ishte i informuar për gjithçka lidhej me ju. Daljet tuaja në revista apo gazeta, ishin një lumturi e gjatë për të. Çdo mendim që ju jepnit, për cilëndo çështje, çuditërisht ishte në sinkron me mendimet e tij. Kur lexoja fjalët tuaja, ishte si të ishin të tim eti, vetëm se do t’i duhej kohë për formulimin në atë mënyrë dhe kjo ishte e vështirë të arrihej prej tij. Çuditërisht, me kalimin e kohës, ai i kushtonte kaq shumë vëmendje dhe rëndësi përzgjedhjes së leksikut në të folur, sa dukej se ky ishte qëllimi kryesor i jetës së tij. Kjo ishte arsyeja, që edhe unë ju adhuroja e madje ju doja. Kur ju u shfaqët e veshur me fustanin e bardhë të nusërisë, u hidhërova së tepërmi, madje edhe qava. Ndoshta isha shumë e rritur për këtë veprim, por më bëri të vuaja. Babai im e kishte humbur mundësinë për të menduar me një përkushtim aq të madh për një femër. Sa keq, që ai nuk do mendonte ndonjëherë për martesë, deri në fund të jetës së tij. Ishte shumë e vështirë të kishte për zemër dikë në këtë mënyrë. Këto janë budallallëqe fëmijësh, kur i kujtoj më vjen të shkulem gazit. Kjo është jeta, të bën ndonjëherë jo të jetosh, por thjesht të ëndërrosh sikur je duke jetuar. Sidoqoftë, besoj se ëndrrat nuk i bëjnë keq askujt nga ne. Mjaft të mos e kapërcejmë aq shumë sensin e masës. Kaloi një copë herë në qetësi të plotë. Asnjëra nga të dyja nuk po guxonte ta thyente atë as me fjalë e as me shenja. Ishte si të respektonim kujtimin e nënës së Jetës me atë heshtje pak a shumë të gjatë. Ajo meritonte këtë dhe më tepër, si çdo nënë tjetër. Jeta ishte e para që theu heshtjen. Për të, e folura në ato çaste mund të ishte një çlirim i vërtetë.
- E pra, sot është përvjetori i vdekjes së nënës sime, e cila më solli në jetë dhe unë nuk mund t’i kujtoj as fytyrën, as zërin, as aromën e megjithatë ia ndiej thellësisht mungesën, si të isha fëmijë. Mendoja se me kohën do të ishte më e lehtë, por me sa duket, plagë të tilla nuk zhduken kurrë. Mjaft të gërvishten pak për t’u përgjakur sërish.
Rrëfimi i saj ishte vetvetishëm, i sinqertë dhe i qetë. Zemra e një nëne mund ta përjetonte edhe më tepër. Ajo ishte vërtet vajza që çdo nënë do të donte ta kishte. Nuk kam përse ta fsheh se ndonjëherë ajo më shfaqej aq e përsosur, sa e kisha të vështirë ta besoja se ishte e vërtetë. Kishte diçka aq të veçantë në të, por s’arrija ta kuptoja çfarë. Më bënte ta doja, ta besoja, të kisha dëshirë për ta pasur pranë. Nuk mund ta shpjegoja përse, por mund të pranoja si shkak edhe faktin se ajo ishte tejet e përkushtuar ndaj meje. Kishte edhe raste, ku kisha vepruar krejt ndryshe nga çfarë po deklamoj, por më pas isha penduar. Kishte diçka tek ajo, të cilën as që mund ta shpjegoja, as mund ta kuptoja, ama mund ta ndieja, thellësisht.
- Më fal, nëse të lodha me bisedat e mia., Ti duhet t’ia kushtosh gjithë vëmendjen fëmijës tënd dhe jo budallallëqeve të mia.
- Nuk i thashë asgjë, komentet do ishin të tepërta. Shtriva krahët drejt saj për ta përqafuar dhe ajo u gjend në kraharorin tim. Për aq kohë sa zgjati ai përqafim, rrufeshëm mendova se kë do të dëshiroja të kisha përqafuar në këtë mënyrë. Ime bijë do të ishte patjetër mes krahëve të mi, së shpejti.
Ajo ngashërehej. Ndonëse në fillim po sforcohej, nuk mundi t’i mbante lotët. Ndoshta ishte një çast dhimbjeje e dobësie njëkohësisht, të cilin nuk donte ta ndante me askënd. Doli ngadalë e kokulur nga dhoma, duke më lënë pas shijen e hidhur të të mos pasurit pranë njerëzit më të dashur. Ajo qante, i mungonte nëna, nga e cila nuk kishte asnjë kujtim. Unë s’kisha thuajse asnjë kujtim nga ime bijë,- me përjashtim të çastit që ajo sapo kishte ardhur në jetë,- ishte kaq e dhimbshme. Sa me fat do të ishte ajo nënë, nëse do jetonte, duke pasur një vajzë të tillë; ditët e jetës së saj do të ishin plot dritë. Jeta ndonjëherë mund të jetë jo vetëm e padrejtë, por edhe tepër mizore.
Po vajza ime a më kujtonte? Si? Sa do doja ta shtrëngoja mes krahëve të mi! Të mund ta bëja të kuptonte se në përqafimin me nënën e saj s’kishte hapësirë për asnjë shqetësim, për asnjë brengë. Aty niste qetësia, mbështetja, ngrohtësia dhe një dashuri më e madhe se vetë bota.
Në cilëndo dashuri mund të dyshojë njeriu, por ajo e nënës është po aq e sigurt në jetën e njeriut, sa edhe vetë vdekja. U drodha duke menduar atë që sapo shkrova. Nuk mund ta shpreh sa më tmerronte. Herë-herë kuptoja se ishte shumë pranë meje, tejet e sigurt në vetvete, siç vetëm ajo di të jetë. A s’më kishte folur edhe Jeta për vdekjen e nënës së saj? E pra, prania e saj në shtëpi nuk ndihej vetëm nga unë. Ajo dukej se luante me ne. Rrinte pezull, kudo, rreth e rrotull gjithçkaje, duke pritur të hynte me ajrin që thithnim, duke mos dashur të dilte sërish bashkë me të, por duke depërtuar thellë në zemër e duke u shpërndarë me gjakun, deri në ekstremet e trupit dhe të shpirtit. Kishte kohë që bënte këtë lojë, me siguri tejet argëtuese për të. Edhe unë kisha po aq kohë që ia mbaja lojën. Pjesa ime ishte ajo e të shfaqurit e qetë, e shkujdesur, duke injoruar praninë e saj. Ishte tejet e lodhshme, sfilitëse. E kështu rrinim me të, ashtu si mund të bashkëjetohej vetëm me vdekjen, ashtu si mund të heqësh dorë çdo ditë prej një ëndrre të re, një shpresë, një ndjesie të bukur, apo ndoshta një njeriu të dashur... Këtu u drodha. Ishin ato, parandjenjat e këqija, të tmerrshmet, të kobshmet, të cilat doja t’i thosha vetëm nën zë, për të mos i dëgjuar as unë, apo të paktën, nën kod, për të mos i lexuar askush. Po, në fund të fundit, ç’rëndësi do të kishte kjo? Sa do ta ndryshonte ajo situatën? Mund ta përkeqësonte? Mund ta përmirësonte? Do të isha sërish unë, por asnjëherë vetëm. Mos ndoshta prania e saj duhej të më detyronte të thosha: Ne? Këtë kurrë, deri në vdekje. Apo mos e kisha thënë e s’më kujtohej më? Fundja nuk kujtoja as të tjerat, që madje i quaja tejet të rëndësishme. Gjendja ime qe një shartesë mes jetës dhe vdekjes, ku pjesa e jetës luftonte pa u ndalur ndaj vdekjes. Por a mundet vërtet të luftohet ndaj saj? A vdes vdekja? Unë kërkoja jetë në vend të saj, a mundej ajo t’i linte vendin jetës?
Dhe ja... një ditë mësova se isha shtatzënë. Nga ai çast do të ishim dy,- kishim qenë edhe më parë dy, megjithëse unë nuk e dija-, do të luftonim së bashku. Por ai ishte tepër i vogël për t’u hedhur në sulm ndaj saj, megjithatë më jepte gjithë forcën për të cilën kisha nevojë. Bëhesha e fortë, duke u ndier vërtet e tillë thellë në shpirt. Megjithëse ajo dobësohej nga kjo nuk zhdukej plotësisht, vazhdonte të qëndronte pezull, si shumëçka tjetër: kujtimet, mendimet, parandjenjat, ankthet.
Koha ecte e në mos isha bashkudhëtare e saj, duhej të paktën të bëja sikur dhe kjo nuk ishte më aspak e pamundur, ishte bërë specialiteti im. Bëja sikur jetoja, ecja përpara, merrja vendime, zgjidhja probleme, por... por, vetëm sikur. Mbetesha sërish aty, pa mundur të shkoja askund, pa mundur të thërrisja dikë pranë. Kisha kohë që mendoja se dyshja ime ekzistencë-trup nuk ishte veçse një pemë. Ngushëlluese nga të qenurit frutore, sfilitur thellësisht nga shtangësia e palëvizshmërisë dhe e vetmisë.
Jo rrallë mendoja kështu; fshehtësisht, tinëzisht, thellësisht, madje po në këtë mënyrë zhdukja të gjitha provat. Asgjë nuk duhej të mbetej pas. Nëse dendur më qëllonte të përpiqesha të kujtoja jetën e shkuar, po kaq e madje edhe më dendur, përpiqesha të harroja të tashmen. T’i përvidhesha asaj. Sukseset,- nëse mund të quheshin kështu,- ishin përherë e më të shpeshta, më trumbetuese. A duhej të krenohesha? E ç’do të më hynte në punë krenaria? Nuk ishte kohë luksesh, duhej jetuar, madje duhej mbijetuar dhe në kësi rastesh, njeriu mund të jetë më i butë me veten, nuk është përherë nevoja për dy Minosë.
Dhe koha sërish ecte, do të vijonte ritualin e saj, me apo pa mua. Ndërsa unë mbetesha aty, po aq e etur për luftërat dhe fitoret e mia, si dhe Don Kishoti. Të paktën ai gjeti ngushëllim e prehje para se të vdiste, u bë madje plotësisht i kthjellët. Unë ende nuk e dija se si do të vinte puna me mua. Isha tepër turbullt për të besuar të kthjellohesha së shpejti. Shpresoja, që të paktën, mendja ime të mos turbullohej edhe më.
Patjetër duhej kthyer faqe dhe unë isha e gatshme. Mund të shkruaja çfarëdo, mjaft të shkruaja. Gishtat rrinin të mpirë mbi tastierë, të shterpëzuar. Këtë nuk mund ta toleroja. Mendova. U përpoqa. Mund të mendoja dhe të shkruaja për ç’ka më kishte thënë Jeta, por jo për nënën e saj, nuk doja të kisha lidhje me vdekjen,- megjithëse ajo përherë ngulmonte me praninë e saj,- mund të shkruaja për dashurinë e madhe brenda familjes.
Jeta më kishte thënë se i ati në aq vite nuk kishte treguar interes në sytë e saj ndaj asnjë femre tjetër përveçse për mua. Ç’kishte dashur të thoshte me këtë? Ç’qëllime të kishte ai? Më vjen ndër mend mënyra sesi vepronin kanibalët me njerëzit, të cilët mbanin rob. Kujdeseshin për ta, i majmnin. Qëllimi final? Ngrënia. Ajo ishte duke u kujdesur aq shumë për mua, pa rezerva, thua edhe pa qëllim? Nëse mendoja pak më thellë, faktet kishin lidhje të dukshme, qartësisht madje. Përse nuk më flisnin asnjëherë për tim shoq? Ajo shmangte çfarëdolloj bisede për të, asnjëherë nuk kishte kohë. Nuk qëndronte madje as në shtëpi, kur ai vinte. Ata donin të na ndanin, të zvogëlonin figurën e tij në sytë e mi. Të shmangnin çfarëdolloj ndikimi që mund të kisha prej tij. Dhe së fundi, mësova se ai ishte i ve dhe i vetmuar. Me siguri e kishin një qëllim të fshehtë, por nuk kishin për t’ia dalë mbanë. Të dy më kishin premtuar se do të ma sillnin vajzën. Cili prej tyre do ta mbante premtimin? S’e kuptoja përse duhej të garonin për të dalë fitues në sytë e mi. A nuk do të ishte më e udhës të bashkëpunonin? Të paktën njëri prej të dyve nuk donte dhe ky me siguri duhej të ishte eksperti i kësaj fushe. A nuk më kishte thënë vetë Jeta se ai e kishte të pamundur të bashkëpunonte me tim shoq? Mendoj se ishte në mes një pengesë e madhe: krenaria e tij. Agim Gjoni dinte gjithçka, mund të bënte vetë gjithçka ishte për t’u bërë. Me siguri mundohej të bëhej heroi. Por jo hero i gazetave, siç ishte im shoq. Kur kishte pasur rastin për të dalë në faqet e para pas incidentit, jo vetëm nuk e kishte kapur rastin, por kishte mundur të ndryshonte krejt situatën. Kjo tregonte sa manipulues dinte dhe mundte të ishte, por me mua nuk do shkonte asgjë pa u kuptuar. Më parë kisha menduar, se duhej të isha një hap para tyre, të mund të bëja lëvizje që ata as që mund t’i parashikonin, por krejt ndryshe kishte ndodhur, kisha rënë në qetësi të plotë. Ishte si të kisha rënë në gjumin letargjik. Por këtë po e kuptoja vetëm atëherë, kur përpiqesha seriozisht të zgjohesha. Gabimisht kisha besuar plotësisht tek ata. Nuk arrija ta kuptoja, përse e kishin aq të lehtë të fitonin besimin tim?
Lashë mënjanë të shkruarin dhe mendimet e zymta, do t’i nisja sërish më vonë, pra vetëm i kisha shtyrë. Ishte koha për t’u çlodhur. I rashë ziles dhe Jeta për pak sekonda ishte aty. Pamja e saj ishte krejt e qetë. Dukej, gati-gati sikur ai rrëfimi i saj i mëparshëm nuk ishte i vërtetë, por vetëm diçka e kurdisur.
Si zakonisht, më lëvizi nga shtrati për të më vendosur në karrocë. Më shpuri pranë dritares dhe e hapi atë. Kisha aq shumë nevojë për ajër të pastër, më bëhej se po mbytesha. Shihja herë nga dritarja e herë nga Jeta, asnjë shenjë s’kishte në fytyrën e saj nga lotët e mëparshëm. Asnjë hije të errët poshtë syve të saj. Të kishte qenë një ëndërr? Ajo më kuptoi edhe pa folur, pa bërë asnjë pyetje. Buzëqeshi, megjithëse ishte e sforcuar tek bënte këtë dhe dukej se lodhej. Të paktën kjo përshtypje më krijohej teksa e shihja.
- Kam fshirë lotët, si dhe kam zhdukur shenjat që tregonin për ta. S’më pëlqen që të shfaqem tek të tjerët me dobësitë e mia. Nuk ia lejoj asnjëherë këtë vetes dhe nëse e bëra këtë gabim, duhet të fshija menjëherë çdo gjurmë të tij. Besoj se në parim, ti nuk je aspak kundër. S’është nevoja që të tjerët të shohin tek ne ato anë që do duhej t’ia rezervonim vetëm vetes.
Sidoqoftë, mendova se ishte pak e tepruar, në parim isha plotësisht dakord me të. Por ishte tepër e re për të qenë racionale deri në këtë pikë. Çka më pëlqente më shumë tek ajo vajzë ishin parimet e saj, mënyra sesi besonte vërtet në to dhe se si bënte gjithçka për t’i përmbushur.
- Im atë më thotë shpesh: Sa më pak të dinë të tjerët për ne, aq më të mbrojtur do të jemi prej tyre. Çdokush do të përdorte,- thotë ai,- gjithçka di në dëmin tënd dhe në favor të tij. Duhet ta përfytyrosh veten pak a shumë si një kub. Mund t’i qëndrosh dikujt afër, madje të shkëmbesh vështrimet me të dhe në të njëjtën kohë t’i tregosh atij vetëm një faqe të këtij kubi, atë që ti vetë zgjedh për t’ia pozicionuar përballë.
Në fillim, kjo nuk më ka pëlqyer aspak, por sot mund të them e sigurt se e kam provuar më se një herë mbi kurrizin tim vërtetësinë e këtij pohimi. Për fat të keq, jo duke e zbatuar atë, por duke vërtetuar të kundërtën. Më beso, pësimi është shumë më i rëndë nga se mund të imagjinohet. Kështu, kam mësuar se është më mirë të fshehësh, se të shfaqësh diçka tënden. Me kohën kupton se s’është aq e vështirë sa duket në fillim. Mund të përdorësh një makijazh më të rëndë, veshje me ngjyra më të çelëta dhe sigurisht ato me shkëlqim do të ishin ideale. Të gjitha këto të falin një rehati, të cilën me ta shijuar të plotë, nuk do doje ta humbisje më. Fillimisht vuaja shumë, por në fund, kur ia dilja mbanë, isha mjaft krenare për veten. Nëse dikush do më kishte lënduar duke përdorur dobësitë e mia, nuk do t’ia dilte dot më. Askujt s’i kam lejuar më të arrijë t’i njohë ato. Jetohet në shumë mënyra, duhen provuar disa syresh para se të zgjedhësh. S’je dakord? Pohova me kokë. Në ato çaste nuk dija ç’të mendoja më parë. Fjalët e saj më kishin shpënë në të thella. Nëse shpesh na duket pak se kemi për të jetuar veç një jetë, mendo si e shpenzojmë atë më kot, duke lejuar të tjerët të na e bëjnë më pak të bukur. Nëse kanë arritur ta bëjnë këtë, nuk do të ndalen, derisa të na e neveritin jetën. E pra, nëse i beson dikujt gjithçka, bën mirë që i beson kaq shumë, por mos ia beso jetën askujt, është shumë e shtrenjtë për t’u lënë në duar që s’janë tuat.
Për një farë kohe sundoi heshtja. Sërish ajo mori guximin ta thyente. Dukej se atë ditë, për herë të parë, kishte ndryshuar balancën e komunikimit tonë. Më në fund po rëndonte kahu i saj.
- Jeta është e bukur. Është e tillë, sepse ne jemi të ndryshëm, nuk do të kemi mendime, qëllime apo sjellje të njëjta. Por nuk duhet t’i lejojmë askujt të na njohë aq shumë, sa të parashikojë çfarëdolloj vendimi tonin.
Po mendoja, se si duhej të vepronim në kësi rastesh sipas saj. Kisha menduar më parë, kisha hartuar edhe strategjitë e mia të posaçme, por asnjëra prej tyre nuk kishte pirë ujë. Ndoshta ishte vetmia dhe ankthi që më shkaktonte, të cilat nuk më lejonin të bëhesha e pavarur nga të tjerët dhe zbatuese e vendimeve të mia. Më pa në sy, veproi siç e kishte zakon. Më pa ngultas, si të arrinte të më lexonte në atë mënyrë mendimet. Zakonisht ia dilte mbanë. Them zakonisht, pasi do shumëzoja me zero çfarëdolloj barrikade të vendosur për t’i personalizuar e fshehur mendimet, nëse do përdorja fjalën gjithmonë.
- P.sh, unë e di se ti tani do të bëje pyetjen, se si duhet të veprojmë, sipas meje, apo jo?
Në ato çaste u ndjeva si një fëmijë naiv, i cili mezi pret të dëgjojë çfarë kanë për të thënë rreth tij. Doja të njihja edhe një anë tjetër timen, atë që përmblidhte gjithë faqet e kubit, të cilat i kisha shfaqur me apo pa vetëdije. Pyesja veten, se kur do arrija ta njihja vërtet këtë vajzë.
- Përgjigjja ime do të ishte të vepronim përherë sipas parimeve tona, të mos dilnim asnjëherë prej tyre, por nuk kanë pse të dinë edhe të tjerët arsyet e vendimeve që ne marrim. Si thua, zonja shkrimtare, është e vështirë për një njeri të jetë i paparashikueshëm? Apo ndoshta po mendon të më propozosh sërish për të më rekrutuar në radhët e shkrimtarëve?
I kishte lexuar në të vërtetë mendimet e mia dhe kishte parashikuar ato që do thosha, nëse do mundja të flisja, por çuditërisht, kjo nuk më shqetësoi aspak. Për mua, ishte nga ato çaste, në të cilat nuk dyshoja tek arsyet e veprimeve të saj, por edhe për sa kohë do të zgjaste? S’e dija. Ndoshta ajo arrinte të më kuptonte, më njihte ndoshta po aq sa ç’njihja unë veten. Sa për të qenit të paparashikueshëm në mendime e veprime, a nuk e kisha hartuar edhe unë këtë strategji në planet e mia? Si shpjegohet që ishte po ai mendim? Apo ndoshta të gjithë ne njerëzit mendojmë njëlloj? Si shpjegohet atëherë, që secili në vetvete mendon se është unik? Kjo ndoshta për shkakun se ne nuk kemi njohur edhe të tjerët mjaftueshëm për të bërë një krahasim.
Ndieja se nuk isha duke shthurur ndonjë fill mendimi për ta bërë të qartë, isha thjesht duke thurur një rrjetë merimange, e cila do të më ngërthente brenda, duke mos më lënë të dilja jashtë saj. U përpoqa për të mos menduar asgjë, por si në shumë raste të tjera, nuk ia dola mbanë. Unë dhe Jeta për çështje të ndryshme kishim mendime dhe pikëpamje të njëjta. Ajo mund të bëhej mjaft poetike, filozofike, trilluese, por edhe e besueshme njëkohësisht. Atëherë, përse unë të isha bërë një shkrimtare, madje shumë e njohur dhe ajo të mos kishte shkruar,- me sa dija,- apo së paku të mos kishte botuar asgjë? Të ishte një zgjedhje e secilës apo të luhej edhe diçka tjetër? Nuk e di. Sikur të ishte e gjitha çështje zgjedhjeje, unë me siguri,- dhe askush tjetër,- nuk do isha në atë karrige të urryer. Po, po e urryer, megjithëse kurrë nuk e kisha menduar me zë të lartë. Urreja të qenurit në atë gjendje, paaftësinë time fizike, faktin se isha e varur nga të tjerët. S’mund të bëja asgjë për të gjetur time bijë, për të mbajtur pranë tim shoq. Nuk isha ajo nëna, për të cilën kishte nevojë im bir. Ndieja se po shpërtheja, aq i madh ishte presioni i mendimeve të mbledhura. Duhej patjetër të fshija disa prej tyre, por ishte përpjekje e kotë. Mbylla sytë, nisa të marr frymë thellë. Brenda çastit të gjitha u zhdukën, kuptova sesa të kota ishin që të gjitha, po aq sa edhe lulet e një pemë jofrutore. Ç’përqindje të jetës sime kisha shpenzuar në atë mënyrë? S’ishte koha për veprime matematikore, ishte për të krijuar një hapësirë boshe, për çlodhje... dhe ja ku po ia dilja mbanë. Ishte një ndjesi e mrekullueshme, çlodhesha mendërisht e fizikisht, si të isha duke bërë joga. Ishte shumë e bukur për të qenë e vërtetë.
No comments:
Post a Comment