Reflektimi i Arbrit Kapitulli XXII
Pavarësisht përpjekjeve të Klajdit për ta nxjerrë nga
paraburgimi një orë e më parë, Arbri parandiente që s’kishte
për të dalë shpejt prej atje. Ishte i sigurt se Soni e kishte
përgënjeshtruar dëshminë e mëparshme. Tani ai s’kishte
më alibi. Por, në vetvete ndihej i qetë. Është ajo lloj sigurie
që ta jep vetëm pafajësia. Në mos herët, vonë do dilte prej
aty. Ajo që e shqetësonte ishte tjetër gjë. A do ia dilte Soni
Kristo t’ia helmonte gjakun së bijës? Nëse ai s’do ta kishte
më Amardën, Amin e tij, edhe sikur të dilte prej andej, liria
do t’i mungonte sërish. Tani kishte një përkufizim të ri për
lirinë: Liria është e vlefshme vetëm atëherë kur dashuron
dhe dashurohesh prej njeriut të zemrës.
Nuk dinte nëse të menduarit pa ndërprerje do ta
ndihmonte për të kuptuar më tepër, për të sistemuar jetën
e vet, apo për ta larguar nga realiteti. Largimi nga realiteti
ndonjëherë mund të jetë fatal për shëndetin mendor. Por,
hë për hë këtë frikë e la mënjanë. I duhej patjetër ca rregull
në kokën e vet.
Disa muaj pas mbrëmjes së maturës, veçanërisht
si pasojë e tentativës për vetëvrasje të Amardës, Arbri
reflektoi dhe u bë më i përgjegjshëm për pjesën që i
përkiste atij. Kishte bërë një gabim, kishte tradhtuar të
dashurën, dhe besimin e saj.
Tradhtia në vetvete nuk ishte një motiv i mjaftueshëm
për ta shtyrë Amardën në vetëvrasje. Nëse çdo femre të
tradhtuar i shkrepte të vetëvritej, atëherë dënimi më i
përshtatshëm për tradhtarët ishte me vdekje. Kjo do të qe
katastrofë e vërtetë. Kush e di se në ç’shifra do katandisej popullsia! Shumëkujt mund t’i duket absurd arsyetimi
i Arbrit. Edhe ai e dinte se çfarë mund të thoshin, apo
të mendonin të tjerët. Ndaj, dhe në atë kohë e shtronte
çështjen në mënyrë që t’iu jepte përgjigje pikëpyetjeve të
shumta që mund të ngriheshin.
- Nëse unë jam i dashuruar me Amin dhe ajo gjithashtu
është e dashuruar me mua, nëse kemi pothuajse tri vjet
të lidhur bashkë, si është e mundur që maksimumi që ajo
mund të më japë janë vetëm disa puthje? Dhe mos mendoni
se kush e di se ç’puthje janë. Janë puthje çukitëse. E di se
ç’janë puthjet çukitëse? Askush s’mund ta dijë veç meje,
personit të vetëm që ka pasur fatin t’i provojë. Të tilla janë
vetëm puthjet e Amit, të cilat nuk zgjasin më shumë se koha
që i duhet një zogu të çukasë një kokërr grurë. Thashë grurë
dhe jo misër, pasi në këtë rast koha do ishte më e gjatë.
Unë si mashkull kisha dhe kam nevojat e mia, në fund
të fundit cili është ai që nuk i ka? Nevoja, të cilat ajo si e
dashura ime prej tri vjetësh as m’i kishte plotësuar dhe as
kishte ndër mend të m’i plotësonte. Mos duhej të prisnim
martesën!? Kjo gjendje ishte bërë e padurueshme.
Pra, nëse vetëvrasja e Amit erdhi si pasojë e tradhtisë
sime, mos duhej që prej kohësh të kisha vrarë veten se e
dashura ime nuk më plotësonte as nevojat e as dëshirat?
Nëse dikush, nga këndvështrimi moralist do të më flasë
për vlera të padiskutueshme siç është p.sh. sinqeriteti, të
tjerë me siguri do ta duartrokisnin. Më falni, por si mund t’i
thosha të dashurës sime: dua të jem deri në fund i sinqertë
me ty. Sa të mbaroj pak punë me Klarën dhe do kthehem
te dashuria jonë e madhe, te lumturia jonë që shpresojë
shumë të zgjasë për gjithë jetën.
Nëse më thoni se bëra gabim që, për të shfryrë epshet
e mia, zgjodha shoqen time dhe njëkohësisht shoqen e
ngushtë të së dashurës sime, unë do t’u them se nuk e
zgjodha unë. Ajo u ofrua vullnetarisht. Vetëm gjesti i saj,
edhe sikur unë të mos e kisha lëshuar veten, dëshmonte se ajo as ishte e as kishte qenë ndonjëherë shoqe e ndonjërit
prej nesh. Unë isha vërtet në udhëkryq, ndërsa Klara jo.
Sa puthje kishim shkëmbyer ne me Amin në tre vjet, Klara
kishte pasur të dashur. Ajo ishte kthyer në klasën tonë pak
a shumë në autoshkollë.
Vetëm të ndershmit s’mundën të merrnin patentën,
ndonjë si puna e Klajdit. Ndoshta edhe ai po priste martesën.
Ai donte t’i mësonte Klarës domethëniet e fjalëve: dashuri,
monogami, përjetësisht. A ka vallë diçka që zgjat për gjithë
jetën? As jeta vetë nuk zgjat.
Nëse më qortoni për kohën e papërshtatshme dhe
vendin e papërshtatshëm që zgjodha, po ju them se kisha
vite që prisja. Ndoshta është turp ta them, por fundja nga
e vërteta asnjëherë s’duhet pasur turp. Kisha ëndërruar që
kur të ishte hera ime e parë të ishte dashuri dhe jo seks. Mos
duket absurde thënë nga një mashkull? Nëse Ami kishte
ndërmend të priste fejesën, apo më keq akoma martesën,
unë jo. Nuk mund të prisja më, por të them të drejtën as
nuk doja. Më kishte ardhur në majë të hundës kjo situatë.
Dhe ndoshta bëj gabim që them, por nuk jam penduar për
veprimin që kreva, e as besoj se do të vijë ndonjë ditë në të
cilën do pendohem.
Unë i kërkova disa herë falje Amit, por ajo s’më kërkoi
kurrë falje, dhe dyshoj nëse do të vijë ndonjë ditë në të cilën
ajo të kuptojë sa më bëri të vuajë duke mos përmbushur jo
vetëm nevojat e mia, por edhe detyrën e saj si e dashura
ime. Për të sinonimi i fjalës i dashur është shok i ngushtë.
Ami fatkeqësisht nuk arriti të më kuptonte, në të njëjtën
mënyrë edhe unë nuk arrita ta kuptoja. Por, unë nuk jam
fajtori, ose të paktën jo i vetmi fajtor për atë që ndodhi.
Në klasë kemi pasur gjithmonë një shprehje: E kush
e kupton Amin? Dhe përgjigja ishte: Mësuesit. Kjo pasi
shumica e klasës kujtonte se mendja e saj, si dhe e Klajdit,
mbushej vetëm me mësime. Prindërit e saj, të cilët asnjëherë
në mënyrë të drejtpërdrejtë s’më bënë fajtor për atë që i ndodhi Amit, në vetvete lehtësoheshin kur mendonin
se unë ekzistoja. Duke hedhur fajin tek unë shkarkonin
përgjegjësitë nga vetja, në këtë mënyrë ndjeheshin prindër
më të mirë se ç’ishin në të vërtetë. Ata shtireshin sikur
të mos kishte ndodhur asgjë. Kështu nuk i zgjidhnin
problemet, por i bënin përkohësisht të padukshme.
Unë s’mund të veprojë në këtë mënyrë. S’kënaqem
duke i fshehur problemet. Nëse s’mund t’i zgjidh, të
paktën dua të bëjë analizën e plotë për të kuptuar përse
kanë lindur ato. Ndaj bëra kërkimet e mia të imtësishme
në internet, për llojin e vetëvrasjes që zgjodhi Ami, ndoshta
në këtë mënyrë do kuptoja më tepër. Kisha vërtet nevojë.
Vetëvrasja me mbidozë barnash farmaceutikë është
një metodë që sjell gëlltitjen e tabletave në një dozë shumë
më të madhe se niveli i rekomanduar, ose kombinimin e
tabletave të ndryshme, të cilat, të marra së bashku, mund
të kenë efekte fatale. Sidoqoftë, vdekja nuk është e sigurt,
pasi tabletat që merren nga goja mund të nxirren me anë të
të vjellit para se ato të përthithen nga organizmi.
Lavazhi gastrik është zgjidhja më e mirë për t’iu
kundërvënë kësaj lloj vetëvrasjeje. Vetëvrasja me mbidozë
barnash farmaceutikë është mënyra më e zakonshme e
vetëvrasjes, sidomos prej atyre që i marrin këto tableta.
Në të tilla raste ky veprim sfumohet aq shumë, saqë nuk
mund të thuhet më nëse ishte një akt terapeutik, ndonëse
mbidozë, apo tentativë për vetvrasje. Në shumë pak raste
shënohen vdekje nga një veprim i tillë. Më shumë se një
mënyrë për të vrarë veten, duket se është një mënyrë e
dëshpëruar për të kërkuar ndihmë.
- Me sa di unë, Amin s’e ndihmoi kush. Në fund të
fundit ajo as kërkon e as pranon ndihmë. Do që t’iu tregojë
të tjerëve dhe vetes se mund t’ia dalë mbanë për mrekulli
edhe pa ta. Por, e vërteta qëndron ndryshe. Këtë nuk e
them unë, por faktet.
Pas pesëmbëdhjetë muajsh, m’u desh sërish të kërkoja në internet për llojin e vetëvrasjes që kishte
zgjedhur Ami kësaj here. Këtë radhë qe më e komplikuar.
Ishte njëkohësisht hedhje nga lartësia dhe mbytje. Ky
rast nuk cilësohej si një mënyrë ekstreme për të tërhequr
vëmendjen dhe për të kërkuar ndihmë. Kuptohej qartë se
Ami e kishte pasur seriozisht.
Vetëvrasja nga mbytja konsiston në aktin e të ndenjurit
nën ujë, ose nën lëngje të tjera, por të qëndruarit i zhytur aq
gjatë, sa për të shkaktuar asfiksimin. Si pasojë e asfiksimit,
truri privohet nga oksigjeni. Uji mbërrin në laring, aty ku
epiglota mbyllet hermetikisht, duke bërë të pamundur
kalimin e lëngjeve dhe ajrit.
Uji në fakt tenton të mbushë mushkëritë në një moment
të dytë, atëherë kur vdekja ia ka behur dhe çdo refleks
është zhdukur.
Si edhe në rastet e tjera, nëse mbytja ndërpritet
para vdekjes, personi mund të rifitojë jetën e tij dhe nga
vetëvrasje do kishim thjesht një tentativë vetëvrasjeje. Por,
nëse procesi është ndërprerë vonë, mungesa e oksigjenit
mund të ketë shkaktuar dëmtime serioze në tru, të cilat do
ta shoqëronin personin përgjatë gjithë jetës së tij.
Bëhet fjalë për një mënyrë vetëvrasjeje të praktikuar
rrallë, sepse kërkon një moslëvizshmëri të admirueshme
nga ana e atij që e kryen. Ndaj dhe shpesh mbetet në
tentativë.
Por, kjo lloj vetëvrasjeje shpesh mund të jetë shumë
komplekse. Kështu s’kemi vetëm mbytje, p.sh. mes dallgëve
të detit, apo ujërave të rrëmbyera të lumit. Njëkohësisht
personi mund të zgjedhë p.sh. të hidhet mes dallgëve nga
lartësia e një anijeje, apo të hidhet në lumë nga një urë.
Në të tilla raste është e zakonshme humbja e ndjenjave si
pasojë e rënies dhe e përplasjes me sipërfaqen e ujit. Në
këtë rast, kontakti me ujin bën të pashmangshme mbytjen.
- S’duhej konsideruar thjesht fat, por një mrekulli e
vërtetë që plani për vetëvrasje i Amit kishte dështuar sërish dhe kishte mbetur thjesht në tentativë. Personi që e kishte
nxjerrë atë nga ujërat e rrëmbyera të lumit nuk meritonte
vetëm mirënjohje, meritonte shumë më tepër. Por, ai ishte
zhdukur dhe s’kishin mundur t’i mësonin as emrin. Sikur
të kisha qenë atje… Por, jeta është e gjatë dhe unë jam i
sigurt se një ditë do ta takoj.
Për sa i përket herës së tretë, s’ka ekspert të kësaj fushe
në botë që të më thotë se Ami s’e kishte seriozisht. Ishte
diçka që e pashë me sytë e mi dhe që e përjetova me gjithë
qenien time. Ishte e tmerrshme. Sidoqoftë, u thellova sërish
në kërkime. Edhe kësaj radhe zgjodha sërish të njëjtët
autorë, studimi i tyre ishte mjaft serioz.
Gjakderdhja konsiston në arritjen e vdekjes përmes
humbjes së gjakut. Kjo vjen zakonisht si pasojë e plagosjes,
apo prerjes me dashje në vendin ku ndodhet një arterie.
Nëse vendi i prerjes zhytet në ujë të ngrohtë, atëherë
fluiditeti i gjakut rritet ndjeshëm.
Për sa i përket prerjes së venave, ajo mund të kalojë
pulsin dhe të dëmtojë tendinat, të cilat kontrollojnë muskujt
e dorës, duke shkaktuar një reduktim të përkohshëm, ose
të përhershëm të aftësive ndjesore dhe lëvizore.
Mund të duhen disa orë për të arritur te vdekja nga
gjakderdhja. Nuk është një mënyrë që bëhet menjëherë
fatale. Por, ndonjëherë përveç venave dëmtohet edhe
arteria, në këtë rast specifikohet si vdekje që vjen si pasojë
e dëmtimit të arteries, ndërsa gjakderdhja vdekjeprurëse
si pasojë e dëmtimeve venoze është më e rrallë.
Mund të
duhen disa orë që personi të arrijë te vdekja si pasojë e
gjakderdhjes. Ekziston një mënyrë për të shpejtuar vdekjen,
vendosja e venave të prera në ujë të ngrohtë.
Por, edhe në rastet kur prerja e venave praktikohet me
qëllim tërheqjen e vëmendjes, i shkakton shumë probleme
kirurgëve të dorës dhe neurokirurgëve. Muskujt që lëvizin
kockat e trupit ndodhen në parakrah, ndërsa tendinat e
tyre kalojnë nën ligamentet e pulsit. Si pasojë, dora mund edhe të humbë aftësinë e saj për t’u mbyllur. Pothuajse
gjithmonë këto veprime të të dëmtuarit të vetes sjellin si
pasojë të pashmangshme bashkëjetesën me dëmet estetike
dhe paaftësinë e përhershme.
Pasi kishte sjellë ndër mend tri tentativat për vetëvrasje
të Amardës ishte i dërrmuar. Ndihej fajtor për secilën prej
tyre. Ai e meritonte burgun, por jo për vrasjen e Klarës. Ai
meritonte të burgosej përjetë për të gjitha ato që i kishte
shkaktuar Amardës.
Por, nëse jeta kishte qenë bujare duke ia rrëmbyer prej
duarsh vdekjes njeriun më të dashur për të, a mund të ishte
aq mizore sa t’ia shkëpuste prej zemrës dashurinë që ajo
ndjente për Arbrin?
- Më prit…
Edhe vetë u habit kur dëgjoi këto fjalë. Për herë të parë
në jetën e tij po i fliste vetes me zë të lartë. Mos po marrosej?
Kaq shpejt? Jo, nuk ishte ai që kishte folur dhe aq më pak
ato fjalë po i drejtoheshin Arbrit. Ishin fjalët e zemrës së tij.
Këtë herë s’kishte mërmëritur nën zë, sepse zemra tjetër së
cilës po i drejtohej ishte larg.
- Më prit…

No comments:
Post a Comment