Arbri u takua me prindërit dhe vëllanë e tij të vogël, Ilvin, në shtëpinë e Andit, vëllait të madh. Mundohej të tregohej sa më i qetë dhe i shpenguar, përndryshe gjithçka do reflektohej tek ata. E dinte që i kishte bërë të vuanin. Edhe sikur të mos kishte asnjë faj, kur u shihte sytë e trishtuar dhe fytyrat e pikëlluara e ndjente veten thellësisht fajtor. Secili prej tyre ishte i gatshëm të jepte edhe jetën për të. Kjo nuk e bënte Arbrin as mendjemadh e as krenar. Ai ndjente mirënjohje të thellë, madje edhe një detyrim të madh kundrejt tyre. Shpresonte vetëm që jeta t’i jepte mundësinë t’ua shpërblente mirësitë që ata i kishin bërë me gjithë zemër.
Për Arbrin, ata nuk ishin thjesht prindër, por engjëjt e tij mbrojtës. I ati i thoshte shpesh se asnjëherë nuk kishte arsye ta lëshonte veten në kthetrat e dëshpërimit dhe vetmisë, çfarëdo që të ndodhte. Ai ishte gjithmonë në fjalët e tyre, në mendimet e tyre, në lutjet e tyre, në ëndrrat e tyre.
Arbri, Ilvi dhe Andi ishin për ta lajtmotivi i jetës, shpresa për ditë më të bukura e më të lumtura. Mbi të gjitha ata ishin vetë jeta e tyre. Mund ta konsideronin veten ndër njerëzit më të pasur në botë, sepse zotëronin një thesar mjaft-mjaft të çmuar. Sa krenar ndjeheshin për djemtë e tyre!
Sipas versionit që u paraqiti Arbri, ishte vetëm një keqkuptim, i cili për fat të mirë tani ishte sqaruar. Ai nuk ishte i dyshuar për vrasje. Ishte akuzuar pa prova e pa bazë nga ish i dashuri i Klarës. Thjesht çështje xhelozie nga ana e tij dhe asgjë më tepër.
E ëma ndjeu një çlirim të madh. Më në fund mori frymë e lehtësuar. Ishin bërë shumë probleme bashkë, dhe asaj i dukej habi që jeta mund të sillte kaq telashe dhe fatkeqësi njëherësh. Në fillim Soni, mikja e saj e zemrës, më pas Amarda, të cilën e donte si të ishte vajza e saj, dhe tani Abri...
Instinkti i pagabueshëm i nënës i thoshte se Arbri ishte ende në rrezik. U përpoq ta injoronte instinktin e saj. Sa më shumë ta mbante mendjen te e keqja, aq më shpejt do rendte ajo drejt saj. Të birin e kishte para syve, shëndoshë e mirë. S’kishte përse të tregohej e marrë, së paku jo tani. Nuk i ndodhte shpesh të shihte gjithë familjen e bashkuar, dhe ky ishte një rast për të mos u humbur, madje për t’u shijuar deri në sekondën e fundit.
Ajo e dinte më mirë se kushdo që djali i saj nuk ishte vrasës. Në jetën e tij Arbri mund t’u kishte thyer zemrën disa vajzave. Ndoshta mund ta akuzonin se ai i kishte bërë të vuanin dhe të derdhnin lot. Por, nuk ekzistonte askund asnjë vajzë, e cila ta akuzonte se ai nuk e kishte respektuar, se e kishte ofenduar, se ishte sjellë ashpër me të.
Sa për dhunë, ai s’kishte përdorur ndonjëherë dhunë verbale ndaj një vajze. Për dhunë fizike as që bëhej fjalë. Për asnjë arsye në botë nuk do ngrinte dorë mbi një femër. Ai ishte tip sanguin, por kishte mësuar ta kontrollonte veten mjaft mirë. Një njeri i tillë, krejt papritur a mund të kthehej në vrasës?
Sigurisht që bëhej fjalë për një gabim, për një keqkuptim dhe asgjë më tepër. Ajo i besonte të birit, pasi ai nuk e kishte gënjyer kurrë, as në fëmijëri. Ishte i vetmi nga djemtë që tregonte pa iu dridhur qerpiku për gjithçka thyente e prishte në shtëpi. Kishte guximin të thoshte të vërtetën lakuriqe edhe kur ajo ishte e shëmtuar edhe kur s’i shkonte për shtat askujt, madje as atij vetë. Në të tilla raste, i ati thoshte shprehjen të cilën nuk e kishte dëgjuar e as lexuar ndokund: E vërteta e pavolitshme është shumë më e vyer se e pavërteta e volitshme.
Denada, gruaja e Andit, iu lut që të rrinin për darkë, por Arbeni s’pranoi. Nuk mund të qëndronin, pasi kishin punë në fshat. Ata po kujdeseshin, jo vetëm për shtëpinë e tyre, por edhe për shtëpinë e Sokolit. Mamaja e Arbrit nuk foli. Kishte dëshirë të qëndronte për darkë në apartamentin e të birit, të çmallej me të, të hante një darkë nga duart e Denadës. Por, Arbeni kishte të drejtë. I prisnin shumë punë. Vërtet ai kishte tri ditë pushim, por dyqanin ku punonte e shoqja s’mund ta linin mbyllur, kishin detyrime ndaj klientëve të tyre.
Plani ishte ky: do t’i bënin një vizitë Amardës në spital, do takonin edhe Sokolin me Sonin. Por, nëse Sonin nuk e gjenin atje do t’iu duhej të shkonin në klinikën ku ajo kishte kryer ndërhyrjen, ose në apartamentin e tyre. Pra, s’kishin shumë kohë në dispozicion dhe u duhej të shpejtonin. Andi u ofrua për t’i shoqëruar me makinën e vet, kështu do shpenzonin më pak kohë.
Arbeni shihte ngultas të birin në sy. Arbri uli sytë. S’e përballonte dot zhbirimin e të atit. Ai i bëri shenjë të ulej pranë tij. Ndërkohë e shoqja, Brikena po bëhej gati për të dalë. Arbrit nuk i mbetej zgjidhje tjetër, përveçse të ulej pranë të atit.
- E di si po sillesh me mua? Si me një plak matuf. Do kalojnë vitet dhe unë do plakem, madje edhe do matufepsem, ndërsa ti, sigurisht, nuk do duash më një shok si unë. S’do të të qortoj për këtë, madje me mendjen time do të të japë të drejtë. Por, mos harro! Deri në ditën e fundit të jetës sime do vazhdoj të jem yt atë.
Dua gjithë të vërtetën nga ty Arbri. Tani! Fjalët e fundit u thanë me një ton aq të prerë e autoritar, saqë Arbri ndjeu të dridhura në trup. I ati rrallë i kishte folur kështu, por ama kur kjo ndodhte, ai ishte gati të futej në vrimën e miut e të mos dukej për ca kohë. E dinte se nuk i bënte dot bisht përballjes me të.
- S’di nga t’ia nis. Pastaj... këtu nuk është as koha e as vendi i përshtatshëm.
- Sa për kohën, gjithmonë është e duhura. Për vendin është diçka që rregullohet shpejt. Merri çelësat e makinës Andit dhe flasim në makinën e tij!
- Në makinë? Mos është më mirë...
- Jo Arbri! Në makinë thashë! Dhe mos më dredho se të njoh mirë. Ti do të shkojmë në ndonjë lokal dhe pastaj me justifikimin se ka shumë njerëz dhe zhurmë do të më thuash ta lëmë për një herë tjetër. Merr çelësat sa të flas me mamanë tënde dhe t’i them se do rrijë dhe ca këtu, me siguri do t’i bëhet qejfi.
Brikenës iu bë vërtet qejfi. E kishte marrë shumë malli, dhe në këto minuta shtesë ndoshta do të çmallej. Pastaj, ajo ishte aq e dashur sa nuk do donte t’i hiqte asnjëherë nga prehri djemtë e saj, megjithëse tashmë ata ishin rritur.
Arbri, jo vetëm për Arbenin, por edhe për të ishte djali i preferuar. Kjo ishte mishëruar më së miri në emrin e tij. Nga i ati Arbeni, kishte marrë tri shkronjat e para të emrit, gjithashtu edhe nga e ëma, Brikena kishte marrë tri shkronjat e para. Ky ishte një nga ato raste kur sipas një veprimi të thjeshtë matematikor, tre plus tre bënin pesë dhe jo gjashtë. Arbeni thoshte me shaka se shkronja b në emrin e të birit ishte marrë nga emri i tij dhe jo nga emri i së shoqes. Vetëm në këtë mënyrë ai mund të ishte aq burrëror sa ç’ishte në të vërtetë.
E dinte që së shoqes nuk i mbetej qejfi kur e dëgjonte të fliste kështu. Ajo ishte e prirur që në gjithçka të kapej vetëm pas elementëve pozitivë dhe progresivë, duke mos u dhënë më tepër rëndësi se ç’kishin në të vërtetë elementëve të tjerë. Kështu, kjo grua e thjeshtë, e çiltër, e dashur dhe fjalëpak ishte motori i familjes. Por, një motor jo i zhurmshëm, plotësisht i heshtur që asnjëherë askujt nuk i kërkonte asgjë si shpërblim. Forca e Brikenës qëndronte te dashuria e madhe që merrte nga bashkëshorti dhe djemtë e saj. Jeta i kishte dhënë shumë më tepër se ç’kishte pritur, ose nga sa mendonte se meritonte në të vërtetë.
Brikena kishte përfunduar shkollën e mesme ekonomike, dhe menjëherë pas përfundimit të saj kishte nisur punë. Ishte në një zyrë me Arbenin. Ai ishte nëntë vjet më i madh se ajo. Qysh në fillim ishin marrë vesh mirë me njëri-tjetrin. Konsultoheshin bashkë për dokumentacionin që duhej të plotësonin dhe ndonjëherë dilnin bashkë në terren. Një mbrëmje tetori, disa muaj pasi ajo kishte nisur punë, tek kthehej për në shtëpi, e zuri papritur një shi i dendur dhe një erë aq e ftohtë, saqë të nesërmen në mëngjes u ngrit me temperaturë. Për dhjetë ditë qëndroi në spital. Diagnoza ishte bronkopneumoni akute. Asnjëherë në jetën e saj nuk ishte sëmurur. S’mbante mend të ishte shtruar në spital, as kur ishte fëmijë.
I vinte plasje që i duhej të qëndronte në spital. Deri atëherë s’e pati kuptuar sa përzemër e kishte përditshmërinë e saj. S’e kishte menduar se do ta merrte malli për punën. Por, ndoshta nuk ishte se e merrte malli për punën. Vetëm se ajo nuk e kuptonte dot punën dhe përditshmërinë e saj pa Arbenin. E kishte marrë malli për të dëgjuar zërin e tij, për t’i parë fytyrën, për t’i kërkuar mendimin mbi çështjet e zakonshme, për të qëndruar në të njëjtin vend me të.
Mos ishte dashuruar? E ku ta dinte? Vetëm diçka ishte e sigurt, s’kishte minutë të mos e kujtonte. Kur mendonte për të e kapte veten mat duke qeshur pa arsye. Mos e kishte nga temperatura e lartë? Aq turbullt e ndjente mendjen, saqë lutej me shpirt të mos marrosej. Nuk ishte më e sigurt për asgjë.
Në ditën e tretë të qëndrimit në spital, kur i erdhi i ati dhe i solli një vazo komposto, siç bënin të gjithë, i dha edhe një pako të vogël të mbështjellë për merak me mashkë ngjyrë kafe. I tha se e kishte nga Arbeni. Ajri i mbeti në kraharor dhe frymën e mbajti pezull. Mushkëritë e saj u bymyen më shumë se kurrë. Sapo dëgjoi emrin e tij u ndje tmerrësisht keq para të atit, sikur ai do lexonte mendimet e saj dhe do ta qortonte për idetë e krisura që i kishin hipur në kokë.
- Është një libër,- tha ai dhe qëndroi i heshtur një copë herë. Sipas mendjes së tij e bija kishte nevojë të mblidhte veten para se ta dëgjonte.- Arbeni është goxha djalë, me shkollë, punëtor, i edukuar, serioz, i shtruar, por edhe lexon, një djalë me kulturë. Shkurt muhabetit, nuk ia gjen shokun gjëkundi. Pastaj ai vjen nga një familje e mirë, me njerëz të thjeshtë dhe të qetë. Asnjë nga të afërmit e tij s’ka probleme me biografinë.
Ajo e pa të atin në sy. S’kishte ironi në fjalët e tij, siç nuk kishte pasur ndonjëherë më parë. Ai kështu ishte, i drejtpërdrejtë, i sinqertë, fjalëmbël dhe zemërflori. Ajo e pa edhe një herë të atin në sy. Ai po i fliste me zemër në dorë. I hodhi duart në qafë dhe iu var pa e shkëputur pjesën tjetër të trupit nga batanija. Ai e mbështolli me krahët e tij të plakur e të lodhur. Brikena ishte e vogla e fëmijëve, pika e tij e dobët. Fëmija e tij e tetë. Shpirti nuk do t’i gjente qetësi pa e parë të bijën të martuar e me fëmijë. Mezi e priste atë ditë. Më pas nuk do kishte më frikë nga asgjë, as nga vdekja, veçanërisht prej saj.
Dukej se asnjëri nuk donte që ai përqafim të mbaronte. Ai e kishte pikasur para saj atë që i kishte lindur në zemër. Nuk kishte si të ndodhte ndryshe, pasi ajo fliste gjithë kohës vetëm për Arbenin. Asnjëherë s’kthehej në shtëpi e mërzitur, asnjëherë nuk ankohej nga puna dhe as që e përmendte lodhjen.
Kohët e fundit ai kishte vënë re se, kur ndihmonte të ëmën për punët e shtëpisë, ajo gjithmonë këndonte. Dashuria nuk kishte trokitur e vetme në jetën e saj, ajo kishte ardhur së bashku me lumturinë. Por, kishte ardhur fare natyrshëm, jo me ato tallazet e mëdha për të cilat flisnin shoqet e saj kur ajo jetonte në konvikt. As me përshkrimet që kishte lexuar në libra që i jepte Arbeni nuk ngjante. Ishte diçka krejt ndryshe. Ishte shumë më e madhe se ç’e pandehte, shumë më e bukur dhe mbi të gjitha krejt e natyrshme.
Nëse në fillim ishte trembur prej diferencës jo të vogël në moshë, kjo ishte kapërcyer shpejt. Arbeni kishte një shpirt rinor, që nuk do plakej kurrë. Rrezikonte që pas disa vitesh t’i dukej vetja më e madhe se ai.
Dasma u bë vetëm pak muaj më pas. Asnjëri prej tyre s’e kishte menduar ndonjëherë jetën aq të thjeshtë dhe të bukur. Brikena ishte e lumtur që kishte mundësinë të punonte dhe njëkohësisht të kujdesej për familjen e saj. Jeta ishte treguar aq bujare me të, sa ajo nuk reshtte së falënderuari atë qenien supreme që rrinte diku lart në qiell dhe nuk i harronte asnjëherë.
Me ndërrimin e sistemit ajo ishte gjendur në shtëpi e papunë, ndërsa Arbeni punonte në komunë. Gjithë ditën kujdesej për punët e shtëpisë, dhe për dy djemtë e tyre. E përditshmja i dukej e zbrazët. Djali i tretë, Ilvi e kishte mbushur për disa vjet këtë zbrazëti, por ditën kur ai shkoi në kopsht për herë të parë Brikena qau me dënesë. Nuk duronte dot të rrinte e mbyllur në shtëpi e vetme.
Arbeni e rrahu me mendjen e vet problemin gjithë natën. Nuk e kishte vënë re më parë se e shoqja vuante kështu. Brenda javës ai sajoi një dyqan të thjeshtë dhe bëri një furnizim modest. Kjo nuk ishte zgjidhje, por lehtësim. E shoqja nuk do rrinte më vetëm gjithë ditën. Klientët që do vinin në dyqan nuk do ta linin të mërzitej. Aq më tepër aty ku jetonte, në fshatin e saj ku të gjithë e njihnin dhe i njihte prej një jete të tërë.
Ndodhi ajo që nuk pritej. Dyqani eci aq mirë, sa brenda një kohe të shkurtër ndërtuan një godinë të re, shtuan raftet dhe shumëfishuan numrin e artikujve. Arbeni përgëzonte ekonomisten e tij për suksesin e papritur.
Në vitet e para të punës ai e kishte trajnuar vetë, dhe kështu një pjesë e meritës dhe e suksesit i përkiste edhe atij. Por, Brikena megjithëse ishte e vetëdijshme për fitimin e mirë që u sillte dyqani, përsëri nuk ndjehej e barabartë me të shoqin. Ai çdo mëngjes vishte kostumin, vendoste kravatën, mbathte këpucët e lustrosura dhe nisej për në punë.
Ajo i kalonte ditët e veshur thjesht, dhe në pjesën më të madhe të kohës mbathte shapka. Kur vishte ndonjëherë kostum, rregullonte flokët dhe mbathte këpucë me taka, të gjitha shoqet e saj që vinin në dyqan e pyesnin ku kishte qenë, ose ku kishte ndër mend të shkonte. Në punën që bënte, veshja më e përshtatshme ishte: pantallona, një pulovër dhe shapka, maksimumi me takë ortopedike. Ndjehej keq kur e shihte imazhin e saj katandisur në këtë mënyrë, por jeta kështu është, gjithkujt i lë pengjet e veta.
Brikena kishte vijuar t’i përkushtohej me mish e me shpirt djemve dhe bashkëshortit. Kujdesi dhe dashuria e saj asnjëherë nuk kishte mërzitur ndonjërin prej tyre. Përkundrazi, atyre u pëlqente përkushtimi i saj. Ndiheshin ende fëmijë kur i përqafonte, ose kur i vendosnin kokën në prehër.
Edhe me nusen e djalit, Denadën, kur ai u fejua sillej në të njëjtën mënyrë. Arbeni shpesh e qortonte për këtë. Nëse ajo e konsideronte nusen e djalit si vajzën që nuk kishte pasur, kush e dinte nëse asaj do t’i pëlqente apo jo një sjellje e tillë. Dhe në fillim Denada ndihej e shtangur, madje e ngurosur para së vjehrrës. Sjellja e saj i dukej e shtirur. Me kalimin e kohës kishte mësuar ta njihte dhe ta vlerësonte në po atë mënyrë që vepronte edhe Andi. Gjithçka thoshte apo bënte vjehrra e saj ishte e përzemërt.
Familja e Arbrit ishte një familje pothuajse e përsosur. Ajo ngrihej mbi baza të forta. Kjo familje para së gjithash kishte shumë-shumë dashuri. Dashuria është themeli mbi të cilin duhet të ndërtohet një familje. Sigurisht, kaq nuk do të mjaftonte që një familje të ishte e lumtur, por është një fillim i mbarë, një garanci për jetëgjatësinë e saj.
Një nga shtyllat më të forta të kësaj familjeje është komunikimi. Që të vegjël djemtë nuk e kishin dëgjuar asnjëherë shprehjen që rëndom e dëgjonin bashkëmoshatarët e tyre: Do të bëhet kështu, se kështu them unë dhe pikë! Që të dy prindërit kishin folur me ta sikur të ishin të rritur. Mendimi i tyre ishte dëgjuar deri në fund.
Arbenit i pëlqente shpesh të citonte dhe të vinte në jetë thënien e Gëtes: Nëse i trajtoni njerëzit ashtu siç janë, ju nuk i përmirësoni kurrë ata, nëse i trajtoni ashtu siç dëshironi të jenë, do të arrini qëllimin. Dhe vërtet, Arbeni dhe Brikena kishin plotësisht të drejtë të krenoheshin se ia kishin arritur qëllimit të tyre. Ata vinin në dukje dhe vlerësonin gjithë anët pozitive te njëri-tjetri dhe kështu secili e çmonte akoma më shumë veten, rrjedhimisht i rritej vetëbesimi dhe dëshira për t’u përmirësuar.
Mbështetja e pakursyer dhe e pakushtëzuar ishte një tjetër element mjaft i rëndësishëm për familjen Spiro. Asnjë nga pjesëtarët e kësaj familjeje nuk do kishte fatin e keq të provonte shijen e hidhur, madje të helmatisur të vetmisë.
Besimi reciprok ishte një tjetër shtyllë e rëndësishme. Asnjëherë marrëdhëniet nuk qenë thyer, madje as krisur, sepse askush nuk kishte abuzuar me besimin dhe mirëdashjen e tjetrit. Është vërtet bukur kur e mendon, por edhe më bukur akoma të jetoje pranë një familjeje të tillë. Ke ç’të mësosh prej tyre.
Por, nuk është një familje e përsosur. Megjithëse mungon edhe fare pak që të jetë e tillë. Atëherë dikush duhet të jetë fajtor për këtë, por cili, apo cilët prej tyre? Kjo është me të vërtetë e vështirë, në mos e pamundur për t’u përcaktuar.
Andi dhe Ilvi ushqenin një ndjenjë të fortë xhelozie ndaj Arbrit. Ata e dinin se nuk ishte diçka me të cilën mund të krenoheshin, ndaj e fshihnin me fanatizëm sa më thellë të mundnin brenda tyre. Vihej re qartë se ai ishte i preferuari i prindërve. Ata kurrë nuk e kishin shprehur me fjalë, por ishte aq e dukshme, sa nuk ishte nevoja për asnjë tjetër që të bëhej edhe më e dukshme.
Mënyra si ata shihnin Arbrin, nga toni i zërit kur flisnin për të, mbrojtja e sendeve të tij me fanatizëm, shqetësimi i skajshëm kur ai kishte ndonjë problem, dhe në veçanti krenaria që u lexohej në gjithë qenien e tyre kur ai shfaqej kopertinave, apo spoteve publicitare. Mund të duken detaje fare të vogla e të parëndësishme, por ndonjëherë bëheshin të gjitha së bashku dhe... në të tilla raste dy vëllezërit shkëmbenin vështrime me sy të përskuqur nga dhimbja dhe xhelozia, por asnjëri prej të dyve s’e kishte marrë guximin për të thënë qoftë edhe një fjalë të vetme mbi këtë temë. Nuk do donin t’i vinin shkelmin familjes së tyre. U vinte apo jo për shtat, ai ishte djali i përkryer: i dashur, i edukuar, inteligjent, tmerrësisht tërheqës, i suksesshëm me vajzat, i guximshëm për t’u përballur me këdo e në çdo kohë. E si të mos mjaftonin të gjitha këto, tashmë ishte edhe person publik, madje mjaft i dashur.
Por, si çdo e keqe, edhe kjo xhelozi e dy vëllezërve kishte të mirat e veta. Ata bënin të pamundurën për t’u përmirësuar, madje për t’u përsosur. U dukej se ishin pjesë e një gare. Nëse ia dilnin të përmirësoheshin, atëherë ndoshta mund të bëheshin të preferuarit e prindërve të tyre.
Xhelozia si koncept me kalimin e viteve pothuajse ishte venitur, ndërsa secili kultivonte në vetvete dëshirën dhe vullnetin për të garuar me Arbrin e për të dalë fitues. Në mënyrë të pavetëdijshme ata merrnin forcë nga mossukseset, apo dështimet e tij. Kjo i bënte t’u vinte turp nga vetja e të mos kishin guximin të dilnin para një pasqyre e ta shihnin shëmbëlltyrën e tyre drejt e në sy.
Fjala e fundit ende nuk ishte thënë. Jeta i ngjan një maratone të gjatë, dhe është po jeta, e cila vendos cili do të jetë fituesi i vërtetë i kësaj familjeje.
No comments:
Post a Comment