Ishte pothuajse mesnatë dhe Arbri s’e dinte nëse duhej të kthehej në apartament, apo jo. Nuk kishte më asgjë që t’i falte siguri. Niveli i lartë i alkoolit në gjak s’i shërbente për të zhdukur, madje as për të fshehur përkohësisht problemet. I vetmi ndryshim ishte se tani i shihte gjithë problemet përmes një lupe zmadhuese.
Rrugët e Tiranës, ashtu të zbrazura i shkaktonin një ndjesi të çuditshme. Tek-tuk shihte ndonjë kalimtar apo makinë që ngutej të shkonte diku. Për herë të parë qyteti i shfaqej memec. Në degët e pemëve kishte ndonjë shenjë të vogël që, si për ironi, tregonte sa e bukur kishte qenë Tirana vetëm katër ditë më parë. Dita e Verës, e kthyer në ritual prej vitesh në kryeqytet, ishte festuar sërish. Megjithëse kjo ditë për shkak të shiut dhe temperaturave të ulëta i ngjante më tepër një dite dimri, ata që kishin vërtet dëshirë për të festuar s’hoqën dorë. Të tjerë ishin mbyllur në apartamentet e tyre dhe ndoshta as dritareve nuk iu ishin afruar. Kudo shihje lule, të cilat megjithëse në të shumtën e rasteve artificiale, të jepnin ndjesinë e ngrohtë dhe të ëmbël të pranverës. Më e bukura e kësaj stine është të ndjesh se po rilind. Vetëm atëherë e shijon plotësisht pranverën, duke shpërfillur plotësisht temperaturat e ulëta dhe reshjet e shumta.
Të dy, strukur mirë në të njëjtën çadër, ishin përhumbur me orë të tëra mes ngazëllimit të turmës, thua se s’kishin ndër mend të çliroheshin nga kthetrat e ëmbla të asaj atmosfere magjike. Amarda i kishte rezistuar me stoicizëm të ftohtit dhe lagështirës, ndaj të cilave ishte aq e ndjeshme. Qe bërë një me Arbrin dhe dëshirat e tij.
U drodh e u mblodh i tëri, pa e kuptuar nëse ishte freskuar aq shumë moti, apo i vinte së brendshmi. Kontraktoi gjithë muskujt e trupit, duke menduar se ndjesia e të ftohtit ishte thjesht efekt psikologjik dhe ai mund ta kontrollonte. Asnjëherë jeta s’e kishte mposhtur dhe me siguri e sotmja nuk do bënte përjashtim. Në fund të fundit s’kishte ndodhur asgjë që ta pengonte të kthehej në apartament. Amarda përherë ka qenë kështu, mendoi, e komplikuar.
Por, nëse duhej të ishte sadopak i sinqertë me veten, duhej të pranonte se ai e kishte ndihmuar vazhdimisht që ta ngatërronte fillin e jetës, madje ta koklaviste aq shumë, saqë nuk mund të shkoklavitej... Kjo e bëri të dridhej. Në këtë pikë ajo i kishte treguar se ishte e aftë të bënte gjithçka për të thjeshtuar sa të mundte jetën e saj. Këtu përfshihej edhe ideja e çmendur e shkëputjes së fillit. Një dridhërimë i përshkoi gjithë trupin. Nuk pyeti më veten se nga vinte, gjithçka ishte tashmë e qartë si nën rrezet e diellit. Me hap të shpejtë u drejtua për në apartament.
Nuk mori ashensorin, u ngjit në këmbë deri në katin e tretë. Kishte nevojë edhe për pak kohë për të sistemuar mendimet. Në secilën shkallë krijonte një përfytyrim të ndryshëm mbi atë që mund të ishte duke bërë Amarda. Në shkallën e fundit arriti në përfundimin se ishte shumë më mirë ta gjente duke qarë. Kështu femrat nxjerrin jashtë një pjesë të dhimbjes që kanë përbrenda. Më pas çuditërisht bëhen më të qeta dhe kjo funksionon. Por ja që ajo nuk ishte si të tjerat. Ndoshta ishte pikërisht ky shkaku që e donte aq shumë.
E gjeti ulur në dysheme, kërrusur mbi dhuratën e tij. Përpiqej të vendoste në vendet e duhura pjesëzat, por s’ishin pak dhe të ngatërruara dukeshin edhe më tepër. Shtatëqind pjesëza të vogla prisnin të formonin një pamje të vetme, pamjen e tyre. Qëndronte në këmbë përpara saj dhe nuk gjente një fjalë për t’i thënë. Ç’fjalë do t’i përshtateshin një çasti të tillë?
Ajo e ndihmoi të dilte nga situata. U ngrit në këmbë, i hodhi duart rreth qafës e mandej e puthi, si të mos kishte ndodhur asgjë. I pëshpëriti se e donte, në po atë mënyrë që kishte vepruar disa orë më parë. Arbri, sërish i hutuar nga fjalët e saj, qëndronte si i mpirë, duke mos i kthyer përgjigje. Nëse ishte diçka të cilën ai s’mund ta përtypte, ishte ftohtësia e Amardës. Në atë puthje ajo nuk i përcolli as pasion e as ngrohtësi. Kjo ishte e trishtë, e dhimbshme, madje e tmerrshme. Pa dashurinë e saj ai nuk vlente asgjë.
Amarda mori ngjitësin e letrës dhe ngjiti me të pjesëzat të cilave u kishte gjetur vendndodhjen. Ishin katër pjesëzat të cilat u përkisnin kulmeve. Ishte e lehtë t’i veçoje nga të tjerat, pasi në anën e jashtme ishin të harkuara. Soditi pamjen e re. Ishte mizorisht e ngjashme me jetën e saj. Përherë kishte jetuar brenda kornizave dhe kishte ndjerë peshën e padurueshme të zbrazëtirës. Kishte shpenzuar gjithë vitet e saj duke u munduar, madje duke u sfilitur që asnjëherë të mos krijonte rrëmujë dhe asnjë çast të mos dilte prej tyre. Ende nuk e kuptonte, se në këtë mënyrë nuk i kishte bërë asgjë të mirë vetes. Shpirti i saj qe ndrydhur e kërrusur. Për të edhe kjo gjendje ishte arritje. Shumë më mirë kështu se sa...
Pjesëzat e tjera i vendosi në qese. Secila prej atyre shtatëqind pjesëzave i kujtonte mizorisht çaste të jetës, të cilat i kishin rrëshqitur mes gishtave, pa arritur t’i prekte. Ishte e dhimbshme t’i shihte aq pranë dhe të kapërdinte akuzat e tyre, të heshtura e mizore se ajo s’kishte ditur t’i jetonte. Kur njeriu bën bilance të tilla, kupton që jetën e vet në pjesën më të madhe nuk e ka jetuar, por thjesht shpenzuar. Prania e Arbrit e pengonte për të vepruar çlirët.
Ai e shihte se si herë pas here kryente veprimet e zakonshme që shfaqnin nervozizëm. Kërcitja e dhëmbëve dhe e gishtave krijonte një melodi të hidhur. Atij i bënte më shumë përshtypje kur mblidhte buzët nga brenda, ato buzë të tulta, të cilat e ndillnin sa herë i shihte, kohë pas kohe zhdukeshin, sikur të mos ishin aty.
Rrinte ulur mbi këndin e bardhë të kolltukëve, të cilin Amarda e kishte dashur të ishte patjetër në këtë ngjyrë. Në apartament çdo mobilie, perde, mbulesë, rrugicë, apo tapet ishte plotësisht, ose pjesërisht i bardhë. Amarda thoshte se nuk bëhej fjalë vetëm për një ngjyrë, por për nuanca të ndryshme, p.sh. disa prej tyre ishin ngjyrë panë. Për sytë e tij aty gjithçka ishte thjesht e bardhë. Për Arbrin ekzistonin vetëm shtatë ngjyra, dhe ai as që lodhej të dallonte pafundësinë e nuancave që krijonin ato.
Televizori ishte gri e çelët. S’kishin gjetur asgjëkundi televizor të bardhë, megjithëse s’kishin lënë dyqan pajisjesh elektroshtëpiake pa kërkuar. Po të ishe përgjumësh e të hapje sytë, të dukej se ishe në mes të asgjësë. I kishte thënë disa herë Amardës se një apartament ka nevojë për ngjyra, por ishte njësoj sikur të mos kishte folur. Ajo kishte gjithë jetën e fiksuar në këtë linjë. Për të, e bardha tregonte pastërti dhe njëkohësisht kishte një efekt të jashtëzakonshëm çlodhës.
Mes gjithë asaj bardhësie i dukej vetja si njollë që prishte pastërtinë. Ndoshta kështu jam edhe në jetën e saj, mendoi, një njollë. Gjithmonë ishte ndier inferior, megjithëse sjellja e Amards nuk i linte shkas ta akuzonte për asgjë. Thjeshtësia, modestia, sakrificat që ajo kishte bërë për të, i vendosi të gjitha së bashku dhe ndjeu një peshë më të rëndë se kurrë. Mos ndoshta me refuzimin e bërë donte t’i tregonte se ai nuk e meritonte? Atëherë përse nuk ia thoshte në sy një herë e mirë? Amarda përdori fjalë shfajësuese, por atij s’i vlenin për asgjë.
E shihte tek mblidhte pjesëzat e fundit. Dukej aq e brishtë. Zemra i rrihte vetëm për të. Ta përqafonte, ta mbështillte me krahët e tij të fuqishëm. Por, çfarë do t’i pëshpëriste pasi ai përqafim të mbaronte? Po e tepronte ca me të menduarit dhe të rimenduarit. Kjo nuk ishte aspak në natyrën e tij. Ndoshta i vinte si rrjedhojë e dështimit të strategjisë së mëparshme, planifikimi i së cilës i kishte marrë shumë kohë dhe energji.
- Arbri, do hash darkë? Në frigorifer ka ushqime që i gatova qysh dje. Të t’i ngroh?- e pyeti Amarda pasi u kthye nga studioja ku kishte çuar imazhin e tyre të copëzuar.
- Jo, faleminderit Ami, mos u shqetëso se hëngra diçka jashtë,- u përgjigj Arbri, të cilit i digjte ende stomaku nga pija alkoolike. I kishte kthyer gotat njëra pas tjetrës pa i numëruar. Nuk ishte mësuar kështu, s’pinte pothuajse asnjëherë.
- Po ti nuk do hash?- e pyeti ai më shumë për të thyer heshtjen.
- Hëngra diçka pasdite vonë në punë, ndaj s’kam uri.
Të dy kuptonin fare mirë se tjetri ishte duke gënjyer, siç po vepronin edhe vetë, por me sa dukej, kërkohej guxim për ta pranuar. Në këtë pikë asnjëri s’kishte forcë. Amarda merrte pluhurat ngado, mbi televizor, mbi tryezë sikur të mos kishte ndodhur asgjë, ndërsa Arbrit i vinte inat me veten, pasi nuk kishte me se të merrej.
Sikur të mund të fliste me dikë, por me cilin? Askujt nuk donte t’i tregonte për atë që i kishte ndodhur, madje as të atit që është miku i tij më i mirë. Ai ka dhuntinë ta dëgjojë, ashtu siç vepronte kur Arbri ishte fëmijë. Nuk e gjykon, por përpiqet ta kuptojë. Mendimet dhe këshillat e tij nuk janë asnjëherë të vjetëruara, ndonëse Arbri i quan të tilla kur nuk i shkojnë për shtat. Koha tregon se i ati ka pasur të drejtë. Dhe e di pse ai do të mbetet përherë miku i tij? Sepse nuk ia përplas asnjëherë në fytyrë gabimet. Asnjëherë nuk i thotë se duhet ta dëgjojë patjetër. Nuk është i ashpër kur i biri gabon. I thotë shpesh se në jetë gjithsecili bën gabimet e veta. Njeriu,- thotë ai,- rritet vetëm atëherë kur kupton se ku ka gabuar.
Arbri e ndjente se ishte rritur. Kishte bërë gabimet e veta dhe një pjesë të mirë të tyre i kishte shlyer. Vetëm me Amardën nuk dinte si të vepronte. Gabimet që kishte bërë me të ishin aq shumë, saqë nuk i mjaftonte jeta për t’i shlyer. Në këtë pikë ajo s’bashkëpunonte. Ishte e mendimit se e shkuara duhej lënë pas, duhej harruar. Teoria e saj ishte edhe më e çmendur se e Arbrit.
Ndërsa Amarda vijonte punët e saj pa pyetur për mesnatën, e cila prej orësh ishte lënë pas, ai rrihte me mendje të gjente diçka sa për të shtyrë kohën. Zilja e celularit do binte të nesërmen në mëngjes herët, si çdo ditë tjetër për t’i zgjuar dhe ata do të niseshin për në punë, por me sa dukej, për këtë askush s’po e vriste mendjen. U çua dhe pas një minute ishte përsëri aty, me një libër në dorë. Nuk mbante mend as emrin e autorit dhe as titullin e librit. Ia kishte këshilluar i ati, sipas tij do ta ndihmonte shumë në përmirësimin e marrëdhënies me Amardën.
Ia nisi me kopertinën. Bestseller. Jo keq, veç të mos i përkiste letërsisë klasike. Me ata lloj librash e kishte velur i ati vite më parë. Divorci përfundimtar kishte qenë me romanin Lufta dhe paqja të Tolstoit. I lodhur nga mënyra se si autori përshkruante gjithçka deri në detaje, të cilat i dukeshin të tepërta, të lodhshme dhe mbi të gjitha të bezdisshme, e vërviti librin tej. Libri fluturoi, u përplas pas murit dhe më pas u plandos i zhubravitur mbi dysheme.
I ati, i cili në atë kohë ishte duke kaluar në korridor e pa rastësisht dhe e pyeti se ç’i kishte hipur në kokë. Arbri i qe përgjigjur se Tolstoi ishte komplet aut. Ai përshkruante femrën si pjeshkë me push, ndërkohë që atij i pëlqenin nektarinat.
Sapo nxori nga goja shfajësimin e tij të ndyrë, priti me frymën pezull kundërpërgjigjen e të atit. E dinte se Tolstoi ishte ndër autorët e tij të preferuar. Çuditërisht nuk pati asnjë rrebesh. I ati mori librin në dorë dhe duke shtrirë me kujdes faqet e zhubravitura doli nga dhoma. Nuk i tha më asnjë fjalë për librat, por edhe Arbri nga ana e vet nuk zuri më libër artistik me dorë.
Atë çast, Arbeni kuptoi se i biri tashmë kishte krijuar personalitetin e vet. Vërvitja e librit ishte njëkohësisht dhe flakja e mendimeve të të atit. Nuk duhej t’i thoshte më se ç’duhej të bënte, pavarësisht se kjo ishte tepër e vështirë. Prej asaj kohe e la të lirë të zgjidhte rrugën e vet.
Autori Irvin Yalom. Emri i autorit s’i thoshte asgjë. Nuk kishte si të ndodhte ndryshe. Divorci i tij me librin artistik s’kishte kaluar në ndonjë seancë pajtimi.
Titulli Kur qau Niçja. Njihte përciptas disa teori të Niçes filozof, atë të mbinjeriut, mbi vdekjen dhe kohën. Nuk ia kishte fare idenë se përse mund të qante ai në këtë roman.
Botimet Morava. Ishte një shtëpi botuese serioze, në të cilën punohej me profesionalizëm të lartë. Kështu që nuk do kishte probleme gjatë leximit. Përkthimi padyshim do ishte i goditur, përkthim e përshtatje, duke u nisur nga vepra origjinale me sa më pak firo. Sigurisht që nuk do kishte as gabime drejtshkrimore, prania e të cilave e mërziste pa masë.
Kopertina iu duk mjaft intriguese. Ngjyrat kontrastonin fort dhe bukur. Vajza me lëkurën e bardhë e të lëmuar, me flokët biond e me onde të mëdha s’i dukej imazh i huaj. Coha e hollë e kuqe, e cila më tepër se mbulonte, zbulonte e ndillte ethshëm drejt leximit.
- Ti me libër?- foli Amarda me habi, por menjëherë u pendua për atë që tha dhe kafshoi buzën. Ishte vonë. Arbri, i cili prej kohësh po ndjehej inferior, kujtoi se pas fjalëve të saj fshihej shpotia e superioritetit. - Sidoqoftë është më mirë se të bësh sikur punon.
- Çfarë do të thuash me këtë Arbri?
- Asgjë përveç asaj që thashë.
- Faleminderit për konsideratën,- u përgjigj ajo dhe ktheu kokën në anën tjetër. Nuk donte që ai t’i shihte sytë, të cilët iu përflakën nga dhimbja. Keqkuptime të tilla ndodhnin shpesh. Arbri i merrte ters fjalët që ajo i thoshte çiltër dhe pa të keq. Kjo e bënte Amardën të vuante.- Faleminderit që më vlerëson kaq shumë.- i tha pa u kthyer nga ai.
- Gjithashtu edhe ty. Sa mirë që më në fund u njohëm! Është mirë kur hiqen maskat. Mungesa e kënaqësisë është e përbashkët besoj.
Ra heshtja, por jo paqja. Ky lloj dialogu të jepte përshtypjen se po zhvillohej mes dy njerëzve që kanë një jetë të tërë bashkë dhe janë mërzitur, madje velur prej njëritjetrit. Askush s’po përpiqej të zbuste tonin jomiqësor.
Prraam. Ajo u tremb kur dëgjoi përplasjen e një dere. Ktheu kokën dhe Arbri s’ishte aty. Vrapoi pas zhurmës. Ai ishte mbyllur në banjë. Po villte. Më mirë kështu. Më pas me siguri do ndjehej i lehtësuar. Stomaku i tij nuk ishte mësuar me alkool.
Sapo qe kthyer, Amarda e kishte kuptuar menjëherë që ai kishte pirë. Me nuhatjen e mprehtë mund të përcaktonte pothuajse në të gjitha rastet llojin e pijes alkoolike që ai kishte konsumuar, madje edhe sasinë. Këtë herë kishte qenë pak e vështirë, pasi bëhej fjalë për dy lloj pijesh, madje kishte dyshuar se mund të ishin edhe tre.
- Je mirë? Ke nevojë për ndihmë?
- Jo, jo.
Kishte mohuar se nuk ishte mirë, apo nuk i nevojitej ndihmë? Priti edhe pak pas dere. Përderisa nuk i foli, ajo u largua për në dhomën e ndenjjes. Ndjeu duart t’i dridheshin dhe këmbët të mos e mbanin peshën e trupit. Nxori paketën dhe çakmakun që rrinin në fund të një sirtari, në pritje të mysafirëve duhanpirës. Askush prej të dyve nuk tymoste më prej kohësh. Me duart që i dridheshin ndezi një cigare. Nuk i shkoi aspak ndër mend ta pinte në ballkon. U ul pikërisht aty ku ishte Arbri më parë. Përmes resë së vogël të tymit gri po i hidhte një sy kopertinës së librit.
Cigarja nuk po i largonte asnjë shqetësim dhe ankthi ende nuk i ishte shqitur. Ç’do të ndodhte po të mos qe për atë parandjenjë ndjellakeqe? A do ta kishte tashmë unazën në gisht? Zgjati dorën e majtë përpara dhe tendosi gishtat. Po përfytyronte si do dukej ajo unazë në gishtin e saj. Vuri buzën në gaz. Ndjeu një të therur në zemër kur pa gishtin bosh. E kishte kuptuar prej kohësh që lumturia s’ishte për të, rasti më i mirë ishte që t’i kalonte tangjent. Sa kohë kishte shpenzuar duke kujtuar çastet afatshkurtra të lumturisë në jetën e saj!
Arbri doli nga banja i zbehtë, por kur pa Amardën i iku edhe ajo pak ngjyrë që i kishte mbetur. Donte t’i fliste, por jo ta mërziste. Hapi dritaren, mandej kaloi perden e trashë mënjanë. Dhoma u mbush menjëherë me ajër të freskët e të pastër. Ishte duke u përpjekur me gjithë forcën e mbetur të heshtte. Ishte e pamundur, nuk mund të rrinte pa shprehur mendimin e vet.
- A nuk lexove çfarë shkruhet në paketë?
- Më mirë kështu, kush e di se çfarë do të ndodhte po ta lexoja.
- E shumta nuk do ta ndizje.
- Ti që lexove kopertinën e librit zbraze zorrët, më mirë të mos e kishe lexuar.- Nuk i besohej që kishte nxjerrë nga goja një poshtërsi të tillë. Ajo s’ishte kështu. Nuk po e njihte më veten, pothuajse po ndjente neveri. Ndoshta do ishte mirë të qëndronin larg për ca ditë. Në këtë mënyrë do të qetësohej. Nuk i bënte zemra të grindej me të, por nga ana tjetër nervat i ishin tendosur aq shumë, sa edhe shëndet po t’i thoshte do ia kthente plaç.
- Pse je kaq e hidhur sonte?
- Ç’shije kam pasur më parë? Ti je i aftë për ta përcaktuar qartë, madje edhe për të bërë krahasime të hollësishme mbi shijet femërore.
Ajo po e provokonte për të disatën herë dhe kjo nuk ishte në natyrën e saj. Po, ishte e vërtetë, e kishte tradhtuar më shumë se një herë, por s’ishte koha për këtë bisedë. Përse donte ta shihte të nxehur? Nuk e dinte arsyen, por çfarëdo t’i thoshte nuk do ia dilte ta hidhëronte edhe më. Ai do ta përballonte denjësisht situatën. Ia mori lehtë cigaren nga dora dhe e fiku në tavllën që Amarda kishte vendosur mbi tryezë. Ia kishte mësuar vetë këtë ves, ndonëse nuk e kishte pasur qëllim.
Njiheshin prej një jete, i dinin pikat e dobëta dhe ishte shumë e thjeshtë që ta bënin tjetrin të vuante. Për të bërë të lumtur tjetrin dhe veten, pavarësisht njohjes së thellë, ishte tepër e vështirë, madje ndonjëherë rezultonte e pamundur.
Ata kishin qenë shokë klase, jo vetëm deri në mbarim të gjimnazit, por edhe në fakultet. Së bashku kishin nisur studimet për stomatologji. Dy vitet e para nuk ishin të lehta, por gjithsesi Arbri i kishte shtyrë me ndihmën dhe mbështetjen e përhershme të Amardës. Në të tretin gjithçka ishte bërë më e lodhshme, më stresuese, e padurueshme. Këtu ishte gati të dorëzohej. Me siguri do të gjente diçka tjetër. Nuk e imagjinonte veten t’i përkushtohej me mish e me shpirt një goje të virgjër. Këtë përcaktim bënte për gojën e një njeriu, i cili jo vetëm nuk ka shkuar asnjëherë te dentisti në gjithë jetën e vet, por as ka marrë mundimin të fusë një furçë brenda saj.
Kishte pritur nga Amarda që ta tërhiqte fort pas vetes e t’i jepte kurajë për të mbaruar fakultetin, por çuditërish edhe ajo ishte sfilitur. Anatomia edhe asaj i dukej e tmerrshme. Çdo fjalë ishte në latinisht dhe duhej të mësonte si robot. Urrente të mësuarit përmendsh. Logjika pothuajse nuk po i hynte në punë.
Kulmi arriti kur mbanin kafkë njeriu në dorë dhe mundoheshin t’u gjenin emrat latinisht të gjitha zgavrave në të. Më i tmerrshëm ishte studimi i trurit, i cili mbante erë të neveritshme nga formalina. Një ditë Amarda s’duroi më dhe humbi ndjenjat gjatë orës së mësimit, duke rënë në dysheme. Kafka që mbante në dorë, u rrokullis pas rënies së saj pak metër më tutje. Pjesa më e madhe e studentëve klithën kur e panë të binte.
Arbri ndodhej në largësinë maksimale. Ajo ishte në një kënd të sallës dhe ai në këndin tjetër, diagonal me të. Nuk e pa të binte. E kërkoi me sy pasi dëgjoi zërat dhe nuk po e gjente. Pozicioni i tryezave nuk e lejonte ta shihte se si dergjej në dysheme. U dëgjua sërish zëri i studentëve që pyesnin të habitur e të tmerruar: Ç ’pati? Profesori qe i vetmi që foli, ndoshta për të hequr vëmendjen nga shkaktarët e vërtetë të kësaj ngjarjeje.
- Kush fle me qentë, gdhihet me pleshta. Kur dëgjoi këtë shprehje vulgare e të pavend Arbri gjendej pothuajse në qendër të sallës. U kthye mbrapsht dhe i dha një grusht profesorit, i cili u shtri sa gjatë gjerë në dysheme. Ishte i vetëdijshëm se kjo do t’i kushtonte shtrenjtë. S’i bëhej vonë. Hoqi nga duart me të shpejtë dorezat plastike njëpërdorimshe, të cilat për çudi kishin shërbyer si doreza boksi. Mori në duar Amardën dhe doli. Nuk e ktheu kokën pas. Drejt një studenteje s’kishte shkuar askush për ta ndihmuar, ndofta mund të përdornin një justifikim, hutimin. Drejt profesorit me siguri ishin sulur të gjithë si bletët drejt kosheres. Kush s’do donte të bënte figurë të mirë në një situatë të tillë?
Pas një ore ndodhej në zyrën e dekanit. Ishte i sigurt se profesori nuk do ta denonconte, sepse gabimin e parë e kishte bërë ai. Nuk mund të ekzistonte asnjë dispozitë, që t`i jepte të drejtë një profesori të ofendonte një studente të vetën në kushte të zakonshme, aq më pak kur dergjej mbi dysheme.
Edhe veprimi i tij ishte i patolerueshëm. Dekani i tha se nuk mund t’i jepte përgjigje të menjëhershme, një rast i tillë kaq flagrant nuk kishte ndodhur ndonjëherë, por do ta shqyrtonte çështjen me qetësi. Atëherë Arbri i la numrin e celularit, të cilin e kishte ndryshuar prej pak kohësh dhe i komunikoi se do t’i ndërpriste studimet.
Shqetësimi i tij i vetëm ishte nëse Amardës do t’i kundërvihej profesori i anatomisë në ndonjë farë mënyre. Nëse me qëllim ai, apo profesorë të tjerë të ndikuar prej tij do t’i ulnin notën do ta zgjidhte çështjen sipas mënyrës së vet. Dekani e dëgjoi me vëmendje, pa i kthyer përgjigje. Në gjendjen e tensionuar në të cilën ndodhej, Arbri mund të nxirrte nga goja shumë budallallëqe. Stafi i tij ishte profesional dhe i kualifikuar, s’ishte nevoja ta mbronte me fjalë. Puna e tyre fliste përmes rezultateve të shkëlqyera që kishin arritur.
Qysh atëherë Arbri nuk shkeli më në fakultet. Ndërsa Amardës, përveç anatomisë i rëndonte mungesa e tij, njëkohësisht prania e profesorit që përpiqej vazhdimisht të shmangte vështrimet me të. Gjumi i ishte trazuar. Mendimet dhe shqetësimet e shumta s’e linin të mbyllte sy.
Vendosi të provonte luminal. Nuk ishte vendim i lehtë. Fillimisht iu desh të përballej me traumën e dikurshme. E quajti të tejkaluar. Për më tepër, i dikurshmi ishte në tableta, ndërsa i tanishmi shurup. Piu pikat e përcaktuara në dozim ndërkohë që hante darkë, me mendimin se do t’i duhej një farë kohe sa të niste efektin. Në përfundim të darkës gjithçka i dukej e mjegullt. S’arrinte të dallonte lugën nga piruni. Kur ishte duke mbushur gotën me ujin e kanës ajo i shpëtoi nga dora dhe u bë copë e çikë. Mjegullimi i vështrimit nuk i lejonte të mblidhte copërat e qelqeve. U kujdes vetëm të mos ecte mbi to. Ishte nata e parë që ajo kishte lënë tryezën të parregullt dhe enët e palara. Një arsye më shumë për të mos u ndjerë e qetë. As në këtë mënyrë gjumi nuk u përmirësua, madje as për një natë të vetme. Truri i saj ishte i lodhur. Gjymtyrët i ndjente të këputura dhe nuk çlodheshin kur ajo shtriqej, apo rrotullohej në shtrat si zakonisht. Ndjehej e përgjumur, por për gjumë të plotë e të thellë nuk bëhej fjalë.
Mpirje, ja se ç’qe në gjendje t’i ofronte luminali, por ajo s’mund ta pranonte këtë. Në mëngjes, me kokën të rënduar, tek hidhte shishen në kosh, i qe betuar vetes se nuk do ta provonte më. Kurrë më. Trauma e vjetër që lidhej me këtë medikament kishte rastin të bëhej edhe më komplekse.
Vështirësitë në jetën e saj ishin bërë shumë dhe ajo nuk dinte si t’i përballonte. Kishte provuar të gjitha mënyrat që njihte, por asnjëra s’kishte dhënë rezultat.
- Provo cigaren!- i tha Arbri një pasdite me shi kur ishin ulur në një bar duke pirë kafe dhe shihnin se si kullonin strehët. Ndezi një cigare dhe ia zgjati.
- Jam gati të provoj gjithçka për t’u ndjerë qoftë edhe fare pak e qetë!- mori cigaren dhe pa e menduar gjatë e thithi. E nxori tymin me një frymë. U mundua të kollitej lehtë, sepse i vinte turp të kollitej në atë mënyrë që e ndjente të nevojshme. Bari, siç ndodhte zakonisht në ditët me shi në Qytetin Studenti, nuk kishte asnjë karrige bosh.
- Si t’u duk?
- M’u duk sikur nëpërmjet bishtit të cigares shkëmbyem një puthje.- iu përgjigj duke buzëqeshur.
- Po të jetë kështu fike! Kush e di si do të duket po mbarove gjithë cigaren.- ia ktheu Arbri duke u përpjekur të merrte pamje serioze.
- Po sikur të mbaroj gjithë paketën?
- Po ecën shpejt. S’dua të shkoj aq larg me fantazi.- ia ktheu Arbri, duke shpresuar me gjithë shpirt të mos i futej nikotina në gjak.
Amarda buzëqeshi duke tundur kokën. Ato gropëzat e lezetshme iu ravijëzuan ëmbël faqeve. Kishte ditë që Arbri s’e shihte të vinte buzën në gaz. Kollitjes së lehtë nuk i dha rëndësi. Lëvizi karrigen dhe iu afrua më pranë. Nuk e ndjeu si herë tjetër aromën e saj të këndshme. Ia vuri fajin lagështirës së ajrit. Në një ditë të tillë funksioni i shqisave mund të çorientohet njësoj si njerëzit. Amarda u kollit disa herë duke u përpjekur të nxirrte tymin, por në fund pati përshtypjen se ndjeu një lehtësim.
- Mendoj se më bëri punë Abi!
- E di zemër. Në fillim bën punë, më pas vetëm hap. Por, nuk besoj se do kalosh ndonjëherë në fazën e dytë.
Arbri ishte gabuar. Amarda kaloi shpejt në fazën e dytë. Me kohën paketa u bë e përhershme në çantën e saj. Sapo kishte një çështje që e shqetësonte i drejtohej paketës. Çështjet më të vogla kërkonin një, apo disa cigare, të mëdhatë e më të rëndësishmet kërkonin paketën e plotë. Shumë shpejt nikotina u bë e domosdoshme për organizmin e saj. Ndodhi ajo së cilës Arbri i qe frikësuar qysh në fillim. Tanimë Amardës i kishte hyrë nikotina në gjak.
Pas një viti e gjysmë Amardës iu hijezuan poshtë syve ato qeset e zakonshme që vërehen te duhanpirësit. Në mëngjes kur zgjohej e freskët pothuajse nuk dukeshin, por në mbrëmje, nëse dilte para pasqyrës ishte një tmerr i vërtetë. Në një çast të tillë i tha vetes: Nëse s’ndalem tani nuk kam për t’u ndalur kurrë. Dhe ia doli mbanë. Gjeti forcë dhe vullnet në vetvete saqë shkëputi njeriun e dashur dhe veten plotësisht nga duhanpirja.
Sa shumë i detyrohej! Ajo qenie e brishtë ishte forca e tij. E pa në sy me dashuri, asgjë tjetër përveç saj s’kishte rëndësi. Ia shihte sytë e menduar. Në të tilla raste bluja e tyre ngjante edhe më e thellë. Tregonin dhimbje, shumë dhimbje. E përqafoi lehtë dhe ngrohtë. Kishte dëshirë ta mbante ashtu gjatë. Edhe Amardës do t’i duhej ky përqafim për të ndjerë ngrohtësinë dhe dashurinë e tij. Ajo s’reagoi. Ai provoi sërish shijen mizore të ftohtësisë së saj.
- Ami, zemër a...
Amarda iu shkëput nga krahët duke i rrëshqitur dhe ai s’bëri asgjë për ta ndalur. Ajo u çua në këmbë, u përkul drejt tij. E puthi në faqe dhe i uroi natën e mirë. Ç’të bënte? T’i shkonte pas? Më mirë jo. Me atë mënyrën e saj të heshtur e delikate ajo i kishte kërkuar të mos e ndiqte, ta linte vetëm.
Le të merrte kohën për të cilën kishte nevojë. Në këtë mënyrë ajo reflektonte. Përse të ndërhynte? Njerëzve të dashur mund t’u qëndrosh pranë, por nuk mund t’i ndryshosh. S’do kishte kuptim. Nëse ai përpiqej ta ndryshonte do të thoshte se nuk ishte i dashuruar me të, por me një shëmbëlltyrë të sajën. E donte siç qe.
Vetëm diçka e mundonte. Amarda nuk e lejonte të zbulonte se çfarë bluante në mendje, ndërsa ajo vetë, në të shumtën e rasteve ia dilte mbanë për mrekulli të deshifronte mendimet e tij.
Përse të ngutej? Vërtet ajo s’kishte pranuar të martohej me të, por bashkëjetesën s’e kishte refuzuar. Arbri i tha vetes: Duhet të vijojmë jetën normalisht. Të sotmen do ta lëmë mënjanë, meqenëse është e pamundur për ta fshirë.
Hapi librin në faqen e parë. Posa nisi të lexojë u ndje i qetë. Me të s’rrezikonte të grindej. Kishte kohë pa lexuar kështu. Kur ishte i vogël babai i kishte qëndruar gjithmonë pranë. I lexonte përralla dhe i tregonte histori pa fund, me qëllim ndezjen e imagjinatës dhe edukimin me dashurinë ndaj librit. Me të parën ia kishte dalë mbanë për mrekulli, me të dytën fatkeqësisht kishte dështuar.
Arbeni lexonte pothuajse pa u ndalur. Ishte prej vitesh nëpunës në komunën Kolonjë, dhe pozicioni që kishte nuk e plotësonte siç donte ai. Të paktën i linte kohë të lirë për të lexuar dhe kjo në një farë mënyre i jepte qetësinë e munguar.
Në mbarim të gjimnazit kishte dashur shumë të studionte për gjuhë-letërsi, por bursa që kishte ardhur ishte për agronomi. I hidhëruar, mendoi se do ishte më mirë të bënte si të bënte për një vit dhe të priste bursën e shumëdëshiruar vitin e ardhshëm. Në atë kohë ndërhyri i ati.
- Dëgjo bir! Po prite vitin tjetër, mund të mbetesh me gisht në gojë. Kur nuk ke pulën do hash sorrën. Është më mirë se të rrish pa gjë.
Kishte studiuar agronomi, por dashuria për librin s’u venit. Në ambientin ku jetonte dhe punonte, njerëzit jo vetëm nuk lexonin shumë, por personat që lexonin i shihnin me sy tjetër, thua se po bënin diçka krejt të parëndësishme. Arbeni s’e vriste mendjen për këtë. Punën e tij e bënte më së miri, dhe në të vërtetë asnjë nuk kishte pasur ankesa. Megjithëse rrotacioni politik kishte qenë i shpeshtë dhe një pjesë e punonjësve të administratës kishin ardhur e ikur në varësi të ngjyrimeve të tyre politike, ai kishte mbetur aty. Për njëzetë vjet kishte qenë në të njëjtin pozicion, agronom i komunës. Nuk ishte servil, por dinte të respektonte administratën për pozicionin zyrtar dhe për vlerat njerëzore.
Arbeni lexonte pa fund dhe nënvizonte me laps plumbi fjalitë që i pëlqenin, për t’iu kthyer sërish në një kohë tjetër. Së fundmi kishte dashur të hidhte në kompjuter gjithçka të nënvizuar. Arbrit i ishte dukur qesharake, madje absurde, por i ati e kishte mbështetur aq shumë në gjithçka, saqë i vinte rëndë ta kundërshtonte.
Një ditë, rastësia kishte sjellë dikë që jepte laptopin e tij në këmbim të parave të një doze. Mos bënte gabim t’ia jepte ato para? Sikur të kalonte në mbidozë? Po sikur të vdiste për faj të tij? Gjithsesi e qetësoi veten. Nëse nuk do ta blinte ai, me siguri do gjendej dikush tjetër. S’e mendoi dy herë, e bleu. I ati ishte prekur shumë, madje ishte përlotur. S’kishte parë ndonjëherë lot në sytë e tij, as në vështirësitë më të mëdha që kishin kaluar. Arbri donte ta shihte të lumtur. Jeta i kishte lënë shumë pengje dhe ai s’ishte rebeluar kurrë. Për të mos u nënshtruar, përpiqej të korrigjonte. Në këtë pikë Arbri ndiqte hapat e tij.
Kaloi librin në faqen e dytë, ku kishte nënvizime të bëra nga i ati. I lexoi të paktën disa herë, ishte si t’i kishte shkruar ai. Pyeste veten: Sa shumë kam humbur nga jeta thjesht duke mos arritur të shoh? Ishte një ndër ata libra, të cilët të ndalin herë pas here dhe të fusin në mendime.
Lu Salomeja, zonjusha e shkolluar, e shpenguar, kundër institucioneve jonatyrore si martesa, pa komplekse dhe me bukuri fatale takon doktor Zhozef Brojerin dhe i kërkon të kurojë mikun e saj Fridrih Niçen. Ai është i dëshpëruar, shumë pranë vetëvrasjes.
Deri atëherë ai është vizituar në mjekët më në zë, të cilët kanë diagnostikuar migrenën, ndërsa për simptomat e tjera ngrenë supet. Lu Salomeja vjen pa dijeninë e tij te doktor Brojeri dhe i kërkon ta kurojë mikun e saj me metodën e tij të re, përmes bisedës, pra psikanalizës, e cila ishte pothuajse e panjohur deri atëherë. Niçe nuk duhet të dyshojë për asgjë, përndryshe gjithçka dështon.
Një shkëndijë i ndriçoi mendjen. Amarda ishte në gjendjen e Niçes. Ajo kishte të paktën një dekadë në pritje të ndihmës. Askush s’i qe përgjigjur, megjithëse shpirti i saj ishte mekur nga thirrjet e mbytura. Arbri i kishte zgjatur dorën sa herë ai vetë kishte pasur nevojë për ndihmë, por Amardën asnjëherë nuk e kishte ndihmuar. S’kishte ditur. Ajo ishte e mbyllur, vetëmohuese dhe torturohej nga brerjet e ndërgjegjes. Doktor Brojeri do t’ia dilte mbanë me pacientin e tij, ishte i sigurt. Edhe ai duhej të bënte të njëjtën gjë me Amardën. Po si? Ende s’e dinte, por këtë herë ishte i vendosur t’i shkonte kësaj rruge deri në fund. Ndoshta vazhdimi i librit do t’i diktonte shtegun e duhur. Do lexonte derisa t’i mbylleshin sytë për gjumë.
Hyri me hapa të lehtë në dhomën ku flinte Amarda. Fillimisht mendoi se ishte duke bërë sikur, por ajo nuk dinte të shtirej. Me trupin e mbledhur në pozicionin e fetusit dukej e lodhur, e brishtë dhe e pambrojtur. Asnjëherë s’kishte arritur të thyente barrierat dhe ta zotëronte të tërën, duke e bërë pjesë të qenies së tij.
E kishte zgjidhur këtë çështje në mënyrën e vet, duke rendur pas atyre lloj femrash, të cilat arrinte t’i dominonte, t’i zotëronte plotësisht. Nuk kishte ditur të ishte supi i fortë në të cilin ajo të mbështeste kokën. A e donte? Sigurisht. E donte me mendje, me zemër, me shpirt, me trup. Ajo ishte vajza që ia kishte trazuar gjumin, e kishte bërë të ëndërronte, t’i vërshonte gjaku në vena për një periudhë të gjatë. Disa herë i ishte larguar. Thirrja e gjithë qenies së saj kishte qenë tepër e fortë. Në kthim e kishte dashur edhe më tepër. Prania e saj në jetën e tij ishte si një pasqyrë. Ajo ishte e përsosura, por edhe ai çdo ditë e më shumë donte të bëhej i denjë për të.
Amarda fliste me zë të lartë në gjumë, por fjalët ishin të mbytura. Kuptoi vetëm fjalën kamera. Nëse ajo e kishte aq problem, atë filmim mund ta fshinte qysh të nesërmen. S’i duhej më. Kishte planifikuar ta shfaqte ditën e dasmës së tyre në një ekran gjigant. Do kishte qenë diçka e veçantë, madje fantastike. Tani s’i hynte më në punë.
Aty, mbi imazhin e saj të përgjumur iu betua vetes, se do ia dilte mbanë. S’kënaqej me faktin se mund të hynte në të njëjtin shtrat me të, nën po atë çarçaf. Ishte i bindur se do depërtonte nën lëkurën e saj, në mendjen e saj, brenda zemrës së saj dhe kjo do ishte përgjithmonë. Ajo ditë s’mund të ishte larg. Ata nuk do jetonin gjatë për inertësi.
No comments:
Post a Comment